Kunnen inlichtingendiensten met een druk op de knop van iedereen zien hoe laat, met wie en waar koffie is gedronken? Wordt de ultieme nachtmerrie van privacyvoorvechters en de droom van autoriteiten in een politiestaat realiteit? Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) bracht het dinsdagavond een stapje dichterbij, met het idee voor een app op smartphones die bijhoudt of iemand in de buurt van een besmet persoon is geweest. 

China, Zuid-Korea en Singapore gebruiken al track-and-trace-apps. Maar de gecentraliseerde opslag van locatiedata van burgers staat haaks op basale privacyregels die gelden in de meeste rechtsstaten. Daarom zal Nederland een ander type app moeten gebruiken.

“De modellen waaraan de Duitse en Britse overheid werken, zijn gecentraliseerd,” zegt Michael Veale, assistent-professor op University College London. “Een server registreert wie wie heeft ­gezien. Zulke data zijn uiterst waardevol voor inlichtingendiensten.” Het ‘DP-3T-project’ waaraan Veale werkt, met wetenschappers van zeven universiteiten verspreid over vijf landen, heeft een decentraal model, waarbij privacygevoelige gegevens zo veel mogelijk alleen op toestellen van gebruikers zelf blijven. Gebruikers kunnen wel vrijwillig data delen met epidemiologen, zodat zij inzicht krijgen in de verspreiding van het virus.

Om effectief te zijn moet 60 tot 70 procent van de bevolking de app downloaden, zegt Veale. Uitgangspunt is vrijwilligheid. Minister De Jonge en premier Mark Rutte geven daar ook de voorkeur aan, maar sloten dinsdagavond op hun persconferentie een verplichting niet uit.

Advocaat Christiaan Alberdingk Thijm, gespecialiseerd in privacyzaken, vindt dat ‘moeilijk voorstelbaar’, omdat wettelijk uitgangspunt is dat medische gegevens alleen met toestemming kunnen worden gedeeld. Dat is alleen ­anders als aan strenge voorwaarden is voldaan. Een complexe klus, zegt Melanie Peters, die als directeur van het Rathenau Instituut onderzoek heeft gedaan naar het anonimiseren van patiëntgegevens. “Het kan eigenlijk niet, omdat je verschillende datastromen kunt combineren tot persoonlijke profielen.” 

Alles bij de bron; Parool


 


Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha