DNA

Bij klinische centra liggen stambomen met namen van mensen die belast kunnen zijn met een defect gen. In de ideale situatie zouden alle Nederlanders zelf een kijkje moeten kunnen nemen in hun genetisch dossier: bijvoorbeeld via DigiD, de inlogcode waarmee burgers hun overheidsdossiers in kunnen zien... 

Nederland wordt alom geprezen om zijn kwaliteit van de genetische zorg. De basis daarvan werd gelegd in 1982. De klinisch-genetische centra lobbyden toen gezamenlijk een wet bij elkaar die de genetische zorg in Nederland zou concentreren, en daarmee de kwaliteit van analyse en interpretatie kon waarborgen. Ze anticipeerden daarmee op de snelle ontwikkelingen in de genetica destijds, die routinematig chromosomenonderzoek (voor bijvoorbeeld het vaststellen van het syndroom van Down) mogelijk maakten. De wet voorkwam een wildgroei van aanbieders en maakte de weg vrij om – als eerste land ter wereld – genetische diagnostiek en erfelijkheidsadvisering op te laten nemen in de basiszorgverzekering. De klinische genetica bevindt zich nu in een vergelijkbare situatie. De uitdagingen van nu verschillen niet fundamenteel van die van eind jaren ’70; er is een revolutionaire technologie beschikbaar, er bestaat een groot risico op wildgroei en er zijn vragen over verzekerbaarheid. Alleen speelt er nu iets extra’s: in de huidige maatschappij is er een sterk toenemende behoefte aan duidelijke informatie...

...Een digitaal genetisch dossier met persoonlijke login is dat ook, evenals counseling voor familieleden buiten de spreekkamer. Of de ‘genetische kliniek van de toekomst’ er komt – en in welke vorm – is afhankelijk van maatschappelijke ontwikkelingen en politieke besluiten. Ik hoop dat de mensen die hun dna ‘hebben laten doen’, uiteindelijk een meerderheid vormen, en dat genetische informatie niet alleen waardevol blijkt in het ziekenhuis, maar ook daarbuiten. En dat ik met een gerust hart mijn genetische informatie openbaar kan maken.

Alles bij de bron; pdfNRC [Digi-abo]

 

Sinds de start van de DNA-databank in Nederland in 1997 is hiermee voor de 50.000e keer een verdachte geïdentificeerd. Door een ruimere DNA-wetgeving in de loop der jaren zijn steeds meer personen in de DNA-databank opgenomen. Hierdoor neemt de frequentie toe waarmee de databank matches vindt. "Op dit moment matchen wekelijks de DNA-profielen van meer dan 100 sporen en personen met elkaar", laat het NFI weten.

Nederland vergelijkt de eigen DNA-profielen voor strafzaken ook met profielen uit 21 andere Europese databanken. Dat heeft tot ruim 3500 internationale matches geleid. Volgens het NFI komt het regelmatig voor dat het DNA-profiel van iemand in meerdere Europese DNA-databanken blijkt te zitten. De matches in de DNA-databank hebben ook geleid tot doorbraken in oude vastgelopen zaken. 

Alles bij de bron; AutomGids

Het DNA-scanbedrijf Illumina ontwikkelt een app waarmee je informatie over je eigen DNA kunt kopen. Het idee van de appstore Helix werkt als volgt. Wie iets wil weten, bijvoorbeeld over een gen dat je vaker laat lachen, koopt de betreffende lach-app voor twintig euro. Je levert bij de Helix-webstore je speeksel in, en de app vertelt na analyse of je over dat gen beschikt.

Helix scant echter niet alleen op het lach-gen, maar voert een vrijwel volledige scan uit. Wil je later weten of je erfelijk belast bent met een hartziekte, dan koop je de hart-app voor twintig euro, en Helix levert je - de analyse is al gedaan - vrijwel direct de uitslag. Illumina heeft de beroemde Amerikaanse Mayo-gezondheidskliniek als partner bij het project betrokken. Voor elk DNA dat via Mayo in de Helix-bank terecht komt ontvangt Mayo, elke keer wanneer over dat DNA een vraag wordt gesteld, een premie. 

Informatie over ieders persoonlijke DNA geldt als uiterst waardevol: om meer over jezelf te weten, bijvoorbeeld de aanleg voor bepaalde ziektes of juist bijzondere kwaliteiten, en voor de medische wereld, omdat grootschalig DNA-onderzoek veel gezondheidskennis kan opleveren. Wie over een grote DNA-database beschikt heeft op grond daarvan medische informatiemacht, commerciële bedrijven kunnen die te gelde maken.

 

Illumina is dan ook niet de enige die op jacht is naar ons DNA. Google lanceerde vorig jaar een Clouddienst waar ziekenhuizen en laboratoria hun DNA gegevens in kunnen opslaan en dit voorjaar werd bekend dat Apple ook wil beginnen met individuele DNA-scans.  

Alles bij de bron; deIngenieur

De vorig jaar ingevoerde NIPT-test is nu nog vooral voor downsyndroom. Maar je kunt er nog honderden andere ziektes mee voorspellen bij de toekomstige baby. Niet alleen ziekten waarmee hun kind geboren wordt, zoals downsyndroom, maar ook kwalen die het in zijn verdere leven bedreigen, zoals erfelijke borstkanker of dementie. Het besluit om een kind ter wereld te laten komen, of niet, wordt daardoor veel ingewikkelder...

...Over het prenataal screenen van foetussen woeden altijd al ethische en politieke discussies. Als ouders over honderden mogelijke ziekten moeten gaan nadenken, zullen die discussies heftiger worden...

Wybo Dondorp en zijn collega Guido de Wert, verbonden aan de Universiteit Maastricht, zijn de eerste twee auteurs van een richtlijn die omschrijft hoe je prenatale tests moet vernieuwen, rekening houdend met ouders, artsen, wetenschap, ethiek en olitiek. Het is een richtlijn van de Europese en Amerikaanse beroepsorganisaties van genetici (European Journal of Human Genetics, 18 maart online). Uniek, dat Amerikanen en Europeanen het eens zijn geworden over de principes van zo’n uitgebreide prenatale test

....„Maar nu, met meer testmogelijkheden en gezien de nadruk op reproductieve autonomie, ligt het in de rede om breder te kijken dan alleen naar downsyndroom. Er zijn wel meer ernstige ziekten. Daar moeten we het over hebben. Hoe bepaal op welke ziekten je prenataal screent? Welke kies je? Hoe richt je dat in? Begrijpen toekomstige ouders het? Is er echt een autonome, weloverwogen keus?” De NIPT in de moderne variant, die is gebaseerd op de volledige DNA-volgorde van moeder en kind, biedt in de toekomst de mogelijkheid om op veel meer ziekten te testen. De richtlijn waar Dondorp en De Wert aan meeschreven wil het aantal ziekten waarop wordt gescreend uitbreiden, echter niet ongelimiteerd.

Alles bij de bron; pdfNRC [digiabo]

Een man die in Amerika vastzat voor het verkrachten en vermoorden van een 15-jarig meisje, is na 34 jaar vrij. Uit DNA-onderzoek blijkt dat et sperma dat op het meisje is gevonden niet van de 63-jarige is. Sinds zijn veroordeling in 1982 zat Fogle in een gevangenis in de Amerikaanse staat Pennsylvania. Hij heeft altijd volgehouden dat hij onschuldig is. 

Volgens aanklagers kan uit de DNA-test niet worden geconcludeerd dat Fogle helemaal onschuldig is. Ze willen hem mogelijk nog vervolgen voor betrokkenheid bij de zaak. 

Alles bij de bron; NOS

Nederland en Portugal hebben voor het eerst DNA-profielen uit hun DNA-databank voor strafzaken onderling vergeleken. Dat leverde één match op tussen een Portugees spoor en een Nederlands spoor en zeven matches tussen profielen in de Nederlandse DNA-databank met profielen van personen in de Portugese databank.

Portugal is het 21e land waarmee Nederland DNA-profielen vergelijkt. Ruim 8000 DNA-profielen uit de Portugese databank zijn daarbij vergeleken met DNA-profielen uit de Nederlandse DNA-databank. In laatst genoemde staan 40.000 sporen uit onopgeloste zaken en meer dan 213.000 DNA-profielen van personen.

Nederland vergelijkt de inhoud van haar DNA-databank in het kader van het Verdrag van Prüm met een groot aantal Europese landen. Naast Portugal vinden dagelijks vergelijkingen van nieuwe DNA-profielen plaats uit de DNA-databanken in Oostenrijk, Duitsland, Slovenië, Luxemburg, Finland, Spanje. Frankrijk, Bulgarije, Slowakije, Roemenië, Letland, Litouwen, Hongarije, Polen, Cyprus, Estland, Zweden, Tsjechië, Malta en België.

Alles bij de bron; RB&W

 

Binnenkort kun je in Koeweit worden aangehouden door een agent met een wattenstaafje. Iedereen moet wangslijm afstaan; het land gaat DNA-materiaal afnemen van alle inwoners. De wet, in een oogwenk door het parlement aangenomen, volgt op de recente zelfmoordaanslag op een moskee in Koeweit-Stad waarbij 26 mensen omkwamen.

 

De draconische maatregel tekent de schok die de aanslag in Koeweit teweegbracht, en is een wereldwijd unicum. Ook in andere landen wordt DNA-materiaal opgeslagen, maar alleen van mensen met een crimineel verleden. Privacywetgeving en ethische bezwaren staan het aanleggen van een alomvattende DNA-databank doorgaans in de weg. Koeweit ziet het probleem niet, omdat de databank slechts toegankelijk wordt met toestemming van de rechter.

Expats – zo’n 2,5 miljoen van de 3,5 miljoen inwoners – fronsen hun wenkbrauwen, maar niet meer dan dat. Om voor een verblijfsvergunning in aanmerking te komen, moesten zij toch al vingerafdrukken afgeven, zich op aids laten testen, een röntgenfoto van hun longen laten maken en een verklaring omtrent gedrag overleggen. Dit kan er ook nog wel bij.

Onduidelijk is of ook tijdelijke bezoekers DNA moeten afstaan. In een interview met de nieuwszender Al-Jazeera moest de verantwoordelijke minister het antwoord daarop schuldig blijven. Terwijl de vraag relevant is, omdat de aanslagpleger en een aantal van zijn handlangers nu juist geen inwoners van Koeweit waren, maar Saoediërs die naar verluidt op de ochtend van de aanslag op eenvoudige wijze het land binnenkwamen via de grensovergang met Saoedi-Arabië.

Ook als zij aan de grens wangslijm hadden moeten afstaan, is het de vraag hoe dat een aanslag had kunnen voorkomen. „Het slaat allemaal nergens op”, zegt een hooggeplaatste Koeweiti die anoniem wil blijven. „Onze veiligheidsdiensten kunnen niks. Ze concentreren zich op de verkeerde mensen, met de verkeerde maatregelen.” Hij maakt een wegwerpgebaar en adviseert vooral weg te blijven van drukbezochte plaatsen.

Alles bij de bron; NRC [abo]

Ruim acht maanden na de vondst van de baby in de container heeft de politie nog altijd geen idee wie de ouders van het meisje zijn. Een nieuwe kans biedt dna-verwantschapsonderzoek door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Op het pasgeboren meisje is namelijk dna van de moeder gevonden. 'Dat profiel zit helaas niet in onze systemen. Maar misschien komen familieleden van de moeder wel in de dna-databank van het NFI voor. 

Het gebeurt niet vaak dat justitie een dna-verwantschapsonderzoek inzet, bij opsporingsonderzoeken is het nog maar sinds enkele jaren toegestaan.

Los van dna-onderzoek is recent isotopenonderzoek gedaan, waarbij onder meer de haren van het meisje zijn onderzocht. Dat wees uit dat de moeder tijdens haar zwangerschap waarschijnlijk in Nederland leefde. 'We weten vrijwel zeker dat het geen buitenlandse vrouw was die slechts kort in Nederland op bezoek was.'

Peter van den Wijngaard, onderzoeksleider van de Amsterdamse politie, benadrukt dat de baby niet te vondeling is gelegd. 'Ze is letterlijk in een container gedumpt; twee meter naar beneden gevallen. Als er geen afval in de container had gezeten, had het heel anders kunnen aflopen. Het was nooit de bedoeling dat ze gevonden zou worden. Dit is poging tot doodslag of moord.'

'Hier gaat een groot drama achter schuil. Iemand moet hulp krijgen. Met de baby gaat het nu heel goed. Ze groeit veilig op in een pleeggezin.'

Alles bij de bron; Parool

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha