45PNBANNER22
Gefaciliteerd door Burgerrechtenvereniging Vrijbit

DNA

Nieuwe wetsvoorstel in Canada maakt DNA-discriminatie strafbaar

Steeds meer mensen laten hun genoom tot in detail analyseren zodat doktoren kunnen inschatten hoe hoe hoog hun risico's zijn voor verschillende ziektes, zoals borst- of eierstokkanker. Verzekeringsmaatschappijen willen ook toegang tot deze gegevens zodat ze kunnen bepalen wie het hoogste risico heeft om ziek te worden. Op basis hiervan bepalen ze wat je moet betalen voor je verzekering.

Je kan je daarnaast ook voorstellen dat een werkgever wil weten of een toekomstige werknemer plots een hartaanval kan krijgen of niet. In de Verenigde Staten is het verboden om iemand te discrimineren op basis van zijn genen en in Canada is men hetzelfde van plan met de Genetic Non-Discrimination Act. Als deze wet wordt geaccepteerd, wordt het wettelijk verboden om een genetische test te vereisen bij het tekenen van een contract.

Genetische testen zorgen al een tijd voor discussie op het gebied van privacy. Het Bureau voor de Privacy (Office of the Privacy Commissioner, OCP) blijft volhouden dat iemands genoom informatie prijs kan geven waarvan ze niet op de hoogte zijn. Ook weet men misschien niet dat het van belang kan zijn voor een verzekeraar. "Is dat eerlijk op het gebied van informatie uitwisseling? Staat dat aan de basis van een contract op grond van goed vertrouwen?" vraagt Patrica Kosseim, directeur van de OCP, tijdens een conferentie voor privacy professionals in Toronto afgelopen jaar. "Dit 'vertrouw ons maar gewoon'-beleid gaat recht tegen het onderliggende concept van privacy in: de autonome controle over iemands persoonlijke informatie."

De overheid moet zich voorbereiden op een heftige discussie. De Canadese Vereniging voor Leven en Gezondheid is druk bezig "haar mogelijkheden" uit te zoeken nu het wetsvoorstel is aangenomen, vertelt Wendy Hope, voorlichter van de Canadese Vereniging voor Leven en Gezondheid.. Vooralsnog lijkt het er in ieder geval op dat je je geen zorgen hoeft te maken om je genen bij een sollicitatiegesprek of als je een nieuwe zorgverzekering aanvraagt.

Alles bij de bron; MotherBoard [Thnx-2-Luc]


 

Belgische kamercommissie maakt weg vrij voor 2 DNA-databanken

Het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) krijgt er binnenkort twee DNA-databanken bij. Eén rond vermiste personen en één met genetisch materiaal van politiemensen, laboranten en al wie nog onbedoeld een 'crime scene' zou kunnen "vervuilen".

Een nieuwe databank met DNA-profielen van onderzoekers en andere betrokkenen moet het mogelijk maken dat hun DNA-materiaal snel kan worden uitgesloten, waardoor onderzoeken niet langer nodeloos vertraging oplopen of onnodige kosten vragen. In Nederland bestaat zo een "eliminatie-DNA-databank" al sinds 2002. 

De weg ligt daarnaast ook open voor een tweede DNA-databank, die het mogelijk moet maken oude verdwijningszaken te kraken. Die databank 'Vermiste Personen' werd in 2013 al theoretisch opgericht, maar intussen zijn de regels al ingehaald door de wetenschap, aldus Kamerlid Raf Terwingen, die groen licht kreeg voor een reeks aanpassingen.

Zo verdwijnt de automatische vernietiging van ongeïdentificeerde DNA-profielen na dertig jaar. De procureur des konings zou wel de bevoedheid behouden om DNA-profielen al vroeger te laten wissen.

Daarnaast zullen ook minderjarigen binnenkort DNA kunnen laten afnemen in verdwijningszaken. Een DNA-profiel van een vermiste kan tegenwoordig immers niet enkel opgebouwd worden op basis van diens ouders, maar bijvoorbeeld ook door een combinatie van de profielen van vrouw en kind. Net daarom zal voortaan trouwens ook DNA-materiaal van de partner van de vermiste kunnen worden afgenomen indien ze samen een kind hebben.

Alles bij de bron; HLN [Thnx-2-Luc]


 

Reuzedatabank met DNA van Belgen in de maak

België investeert 10 miljoen euro in een technologieplatform om het volledige DNA van duizenden Belgen in kaart te brengen. Een consortium van onderzoeksinstellingen, ziekenhuizen en bedrijven zet binnenkort zijn handtekening onder de samenwerking, schrijft De Tijd.

Het DNA-platform moet de basis worden voor een correcte diagnose en voor efficiëntere behandelingen op maat. Het project moet bovendien de erfelijke gezondheidsrisico's van de Belgen in kaart brengen, zodat meer op preventie kan worden ingezet. De initiatiefnemers zien het platform ook als een eerste stap op de weg naar een genetisch paspoort voor elke pasgeborene. Dat kan dan levenslang als een leidraad voor de gezondheidszorg dienen.

Cruciaal is de snelle en correcte interpretatie van de honderden gigabytes. Daarom bundelen de onderzoeksinstellingen Imec en iMinds hun expertise met Belgische en buitenlandse technologiebedrijven.

Als alles volgens plan verloopt, rollen de gegevens van de eerste patiënten begin volgend jaar uit de machines. Het technologieplatform is een initiatief van het consortium van Imec, iMinds, vier genetische centra van universitaire ziekenhuizen (Leuven, Brussel, Gent, Antwerpen), de KU Leuven, het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid, Intel en enkele techbedrijven die een basis hebben in ons land.

Bron; deRedactie


Verontrustende primeur voor Koeweit: DNA-staal verplicht voor inwoners en bezoekers

Binnenkort wordt iedereen die in Koeweit woont of ernaartoe reist verplicht om wat speeksel of een paar druppeltjes bloed laten afnemen. Wie weigert, riskeert een jaar cel. De afgenomen DNA-stalen zullen in een databank terechtkomen die bijgehouden wordt in de stad Dajeej. De wet die de databank, met een kostenplaatje van 400 miljoen dollar, mogelijk maakt, werd vorig jaar in sneltempo goedgekeurd, na een aanslag van IS op een sjiitische moskee in Koeweit City. De wet zou eind 2016 in werking moeten treden. Koeweit zal daarmee het eerste land ter wereld worden dat iedereen de verplichting oplegt om een DNA-staal af te leveren.

Europese academici hebben daarom een bezorgde brief naar Koeweit verstuurd. De European Society of Human Genetics uit daarin haar ongenoegen over de DNA-databank die de Golfstaat zal aanleggen. “Het is pervers”, zegt Jean-Jacques Cassiman, bekend geneticus en één van de initiatiefnemers van de brief. Hij vindt dat de databank een inbreuk is op de privacy van inwoners en bezoekers. De geneticus vreest dat Koeweit de risico’s die zo’n wet met zich meebrengt niet juist kan inschatten. “De verzamelde gegevens kunnen worden misbruikt door een autoritair regime en tot misverstanden en onderdrukking leiden”, zegt Cassiman.

Verschillende internationale organisaties, zoals Human Rights Watch, hebben eerder al scherpe kritiek geuit op de wet. Ze vrezen ook dat de Golfstaat een slecht voorbeeld wordt voor andere landen die met gelijkaardige ideeën spelen. Ook in België dook het idee meerdere keren op. Zo stelde Yves Liégeois, de voormalige Antwerpse procureur-generaal, in 2013 nog voor om DNA-stalen af te nemen van pasgeboren baby’s. Hij kreeg er toen een oververdiende Big Brother Award voor uitgereikt.

Alles bij de bron; DataPanik


NFI maakt fout bij verwerken profiel in dna-databank

Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) heeft onlangs een fout gemaakt bij het verwerken van een dna-profiel in de dna-database voor strafzaken, waardoor een verdachte in een zedenzaak mogelijk nog een slachtoffer kon maken. Bij het onderzoek van het NFI werd één kenmerk van het dna-profiel onjuist ingevoerd, waardoor de verdachte niet naar voren kwam. Pas later bij een tweede controle in het systeem kwam de dna-hit met de verdachte naar voren.

Naar aanleiding van de fout heeft het NFI een interne controle uitgevoerd over de periode van januari 2015 tot en met mei 2016. Alle dna-profielen van hetzelfde type als het dna-profiel waarbij de fout is opgetreden, die in deze periode in de dna-database voor strafzaken zijn ingevoerd, zijn nogmaals bekeken. Hieruit blijkt dat een dergelijke fout in deze periode niet vaker is voorgekomen.

Verder werkt het NFI aan de implementatie en integratie van diverse soorten software, die ondersteunen bij het interpreteren van dna-(meng)profielen en het afleiden van individuele dna-profielen uit dna-mengprofielen. Het aantal menselijke handelingen wordt hierdoor verminderd, wat de kans op het ontstaan van administratieve fouten in de toekomst moet verkleinen.

Alles bij de bron; Security


DNA-test in job-assessments roept de nodige vragen op; Heb jij het juiste DNA voor de job ?

Het bedrijf BrainCompass heeft een DNA-analyse ontwikkeld die als basis dient voor assessments op het gebied van leiderschap, consultants en sales. Vrijwillige deelnemers leveren hun speeksel in, op basis van waarvan het model op DNA-profiel samenstelt. Uitgangspunt vormt een vijftal biologische systemen, waaronder ‘dopamine’ en ‘oxytocine’, zo legt CEO Loek Worm uit. 

Het totale plaatje waarmee de trainers en coaches aan de slag gaan, is niet alleen gebaseerd op het DNA-onderzoek. Er wordt ook gewerkt met materiaal dat komt uit: de hechtingsstijl die je ontwikkelt van je geboorte tot je derde levensjaar (gemeten via een vragenlijst), de ontwikkeling van de persoonlijkheid tot je 21e (via ‘the big five’) en de ontwikkeling als professional (21+).

De BrainCompass-methodiek

  1. DNA-analyse. Met een DNA-kit wordt speeksel afgenomen, dat in het laboratorium verder wordt onderzocht.
  2. Ontwikkelassessment. Via een vragenlijst die in dertig minuten is ingevuld, worden de persoonlijkheidkenmerken vastgesteld die zijn ontwikkeld na je geboorte.
  3. Terugkoppeling. Je krijgt een online rapport waarin de resultaten van de DNA-analyse en het ontwikkelassessment worden gecombineerd.
  4. Ontwikkeltraject. In samenspraak met elkaar wordt er een plan gemaakt om te werken aan je kwaliteiten. Als er bijvoorbeeld uit komt dat je nog wat empathie nodig hebt om je functie goed uit te voeren, dan zal daaraan gewerkt worden.   

Er kleven natuurlijk de nodige vragen aan het gebruik van DNA in assessments. Hoe is het bijvoorbeeld gesteld met de privacy? Worm: ‘De resultaten komen alleen bij de persoon zelf terecht en niet bij het bedrijf. Bovendien testen we alleen op de vijf aangehaalde biologische systemen, er komt geen resultaat op het gebied van ziektes en zwangerschap.’ 

Bart Wernaart, docent aan de Fontys Hogeschool op het gebied van recht en ethiek, schreef een boek genaamd Ethiek en economie. De aangewezen persoon dus om hier iets over te zeggen. ‘Ik vraag me af in hoeverre de deelnemers de vrijheid voelen om te weigeren; er ontstaat toch iets van sociale druk vanuit het bedrijf en vanuit andere deelnemers’, aldus Wernaart. Daarnaast kun je volgens de docent ook iets vinden van de lichamelijke integriteit. ‘Er gaat van alles gebeuren met materiaal waar je verder geen invloed op hebt.’ 

Wernaart is naast docent en auteur ook jurist. ‘Ik vraag me af of deze methodiek in de toekomst voldoet aan de Wet bescherming persoonsgegevens, die steeds scherper wordt. In die wet staat dat de organisatie een duidelijk doel moet definiëren en dat die doelen worden begrepen door de deelnemende partij. Is het gebruik van DNA-materiaal voor een assessment voldoende belangrijk als doel?’

Alles bij de bron; Intermediair


GVB gaat door met DNA-opslag van spugende reizigers

Openbaarvervoerbedrijf GVB gaat door met de proef waarbij dna-materiaal van spugende reizigers wordt opgeslagen en indien onbekend 12 jaar in de dna-database van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) wordt bewaard. De spuugkit is de afgelopen zes maanden vijf keer ingezet. Vier keer is daarbij aangifte bij de politie gedaan en in één geval leidde dit tot een match met een dna-profiel uit de database van het NFI.

Alles bij de bron; Security


De Politiecolumn: Er kan nog veel meer met de DNA-databank

Vandaag doet de rechter uitspraak in de zaak van de Utrechtse serieverkrachter. De verdachte beriep zich steeds op zijn zwijgrecht. Veel, zo niet alles, hangt nu af van de DNA matches. ...DNA is een niet meer weg te denken middel in het beschermen van de rechtsorde. Politie en Justitie zijn steeds beter toegerust om naast het ‘gewone’ recherchewerk, ook de forensische kant van opsporing te integreren in het dagelijks werk.

De forensische opsporing is meer en meer een specialisme geworden waarin hoge eisen aan vakbekwaamheid en precisie worden gesteld. Lees hier meer over de ontwikkeling van DNA wetgeving en van DNA als opsporingsinstrument.

...Kamervragen van onder andere Boris Dittrich (D66) naar aanleiding van de zaak van de Utrechtse serieverkrachter hebben er in 1997 voor gezorgd dat er serieus werd begonnen met het inrichten van de databank. Ook later is er steeds veel politieke bemoeienis geweest met het benutten van DNA in de opsporing en is de wet diverse keren aangepast. Tot 2004 was de databank meer gevuld met sporen dan met personen. In 2008 ontstond de mogelijkheid ook internationaal DNA profielen uit te wisselen. De DNA profielen van veelplegers werden toegevoegd in 2009 en in 2010 volgden de veroordeelden voor misdrijven waar een gevangenisstraf van 4 jaar of meer op staat. Dat is een erkenning voor de geweldige potentie van DNA in de opsporing.

In de afgelopen 20 jaar zijn er ruim 200.000 personen en ruim 60.000 sporen opgenomen in de databank. Er zijn bijna 30.000 matches tussen sporen en personen gevonden, waaronder , na 19 jaar, die van de Utrechtse serieverkrachter. Ruim 30.000 sporen “wachten’ nog op een dader. De effectiviteit van de databank is enorm en zou nog verder kunnen worden versterkt door het vergroten van het aantal personen dat in de databank wordt opgenomen.

Ik heb eerder al gepleit dat ‘het DNA van iedere Nederlander in de databank’ een enorme beperking van het aantal slachtoffers zou kunnen opleveren door het eerder ‘pakken van de daders’. Vooralsnog lijkt dit standpunt niet echt houdbaar vanwege de enorme impact van privacy in het publieke debat. ...Aandacht voor slachtoffers en nabestaanden zou dezelfde prioriteit moeten krijgen als de bescherming van de verdachte. 20 jaar ontwikkeling van DNA als opsporingsmiddel vraagt om verdergaande regelgeving die rechtsbescherming biedt aan slachtoffers en de aanpak van daders verruimd. De rechtsorde zou hiermee gediend zijn.

Alles bij de bron; NRC