Digitale Schandpaal

Van het ongeoorloofd voederen van eenden tot bijstandsfraude: voor iedere misstand is er in Nederland wel een meldpunt. ‘Klikken’ lijkt sociaal geaccepteerd te zijn. Maar aan die toegenomen sociale controle kleeft een schaduwzijde...

...Burgers die andere burgers verklikken over een vermoedelijke misdraging of strafbaar feit, dat fenomeen lijkt de afgelopen jaren een vlucht te hebben genomen en maatschappelijk geaccepteerd te zijn geraakt. Het blijkt alleen al uit een onderzoek van de Volkskrant: het aantal gemeenten met een meldpunt voor vermoedens van bijstandsfraude is sinds 1988 toegenomen van vijf tot 149 nu.

Sinds ik in december 2011 een verhaal schreef over ongedocumenteerde Afrikaanse vrouwen die waren opgepakt en het land uitgezet, ben ik een verzameling klikincidenten en meldpunten gaan aanleggen. Het waren namelijk controleurs van busmaatschappij Connexxion geweest die de politie hadden gemeld dat vrouwen met een ‘negroïde uiterlijk’ in Heemstede uitstapten om daar villa’s binnen te gaan, naar later bleek voor schoonmaakwerk.

Inmiddels lijkt het fenomeen klikken zo ingeburgerd, dat er regelmatig zelfs toe wordt opgeroepen. Klikken – of oké, melden – lijkt een geaccepteerde burgerplicht geworden.

Maar klikken, dat doe je toch niet, leert vrijwel ieder kind op school (‘Klikspaan, boterspaan, je mag niet door mijn straatje gaan’). Maar soms is het te verleidelijk. Is het niet uit een gevoel van onmacht over onrecht, dan wel uit het verlangen bij iemand in een goed blaadje te staan.

...Meld Misdaad Anoniem, de eerste ­officiële ‘meldlijn’ in Nederland, ­begon in 2002 voorzichtig als pilot in samenwerking met het ministerie van Justitie en de politie en is een groot succes gebleken. In het eerste jaar kwamen er 5.800 tips binnen. Zeventien jaar na de oprichting van Meld Misdaad Anoniem wemelt het van de meldpunten waar iedereen zijn vermoedens over buurtgenoten, kennissen, familieleden en exen kwijt kan. Naast gemeenten hebben ook uitvoeringsinstanties voor de overheid een ‘tiplijn’, zoals het UWV, de Sociale Verzekeringsbank, woningcorporaties en de Belastingdienst...

...Er gaat geen dag in Nederland voorbij of een burger verklikt een medeburger. Althans, dat is de conclusie uit het aantal meldingen dat jaarlijks bij alleen al Meld Misdaad Anoniem (15 duizend) en gemeenten (zo’n 9 duizend) binnenkomt. Is dat goed of slecht nieuws? ‘Ik denk dat veel burgers het prima vinden, maar zelf wil ik niet leven in een samenleving waarin iedereen politieagent wil zijn en de ander verklikken normaal is’, zegt bestuurskundige Paul Frissen, verbonden aan de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Hij vindt dat de overheid de burger niet moet inzetten als ‘opsporingsambtenaar’ en een burger zich niet als zodanig moet gedragen. ‘Daar zijn bevoegde instanties voor.’

Alles bij de bron; Volkskrant [Long-Read]


 

 

KPN is jarenlang in de fout gegaan in bij het afhandelen van klachten over hinderlijke of kwaadwillende anonieme bellers. In plaats van de klacht volgens de regels af te handelen, geeft KPN het nummer van de klager door aan de anonieme beller. En dat mag niet, oordeelt toezichthouder ACM

..."De hele telecomsector werkt zo, al sinds de jaren '80", verweert de woordvoerder zich. "Dat was vooral pragmatisch van aard, om het plaaggedrag effectief te bestrijden." De plagers zijn zich volgens hem vaak niet bewust van het gedrag, hen een seintje geven inclusief nummer van het slachtoffer was de snelste oplossing volgens het telecombedrijf. KPN heeft het beleid aangepast, zo laat een woordvoerder weten.

Alles bij de bron; RTLZ


 

De medewerker van het Haga-ziekenhuis die eerder deze maand papieren met patiëntengegevens liet liggen in een winkelwagentje van een supermarkt, is ontslagen.

De medewerker had de dienstoverdracht gebruikt als boodschappenlijstje. In de overdracht stonden allerlei privacygevoelige gegevens zoals de namen van patiënten, de behandelend arts, de reden voor opname en ook welke medicatie werd verstrekt.

Een andere klant van het winkelcentrum in Rijswijk vond de papieren met de vertrouwelijke gegevens en bracht ze naar de politie. 

Alles bij de bron; NOS


 

De directeur en een medewerker van een Brits cameratoezichtbedrijf zijn maandag veroordeeld tot een celstraf van respectievelijk veertien en vijf maanden voor het opzoeken en verspreiden van beelden van de overleden Argentijnse voetballer Emiliano Sala.

Uit onderzoek bleek dat de directeur van het bedrijf de beelden illegaal had opgezocht en er foto's van had gemaakt, die zij via Facebook Messenger deelde.

Alles bij de bron; NU


 

Tussen 14 juni en 18 september heeft de commissie 1.376 klachten en 126 vragen ontvangen van burgers, omdat zij tijdens de protesten zijn gedoxt. In heel 2018 heeft de privacycommissie van Hongkong 1.890 klachten ontvangen.

Doxxen is het verzamelen en publiceren van persoonlijke informatie van een persoon. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om namen, foto's en telefoonnummers of informatie over familieleden van de slachtoffers. Met name journalisten en ambtenaren werden het doelwit, schrijft The Guardian. Ook informatie van onder meer politieagenten en burgers werd zonder goedkeuring online gezet.

Tijdens de protesten in Hongkong dragen veel demonstranten gezichtsmaskers om hun identiteit te beschermen. Veel politieagenten hebben de badge van hun uniform afgehaald, zodat ze niet meer te identificeren zijn aan de hand van hun politienummer.

Onder meer op openbare kanalen van chatapp Telegram worden foto's van agenten gedeeld. Ook andere informatie wordt via die weg gedeeld.

Allesbij de bron; NU


 

Het onderzoek werd ingesteld nadat er 22 klachten over de zaak bij de AP binnenkwamen.

Een extern detectivebureau bekeek de mailboxen van 41 kritische ambtenaren, terwijl zij daar geen weet van hadden. Het bureau zocht in de mailboxen naar degene die vertrouwelijke notulen had gelekt, waarin werd voorgesteld om lastige medewerkers te ontslaan. Dat lek werd nooit ontdekt, het onderzoek kostte 50.000 euro. 

De AP zou onder meer onderzoeken of de gemeente persoonsgegevens aan het detectivebureau heeft overhandigd. Ook moet uit het onderzoek blijken wat de redenen waren om de betreffende ambtenaren te bespioneren, wat de gemeente heeft gedaan om de privacy van de ambtenaren te beschermen en welke sancties de ambtenaren is opgelegd. De gemeente van Maastricht zou uiterlijk 27 september moeten reageren. 

Alles bij de bron; NU


 

De Pukkelpop-vlaggenhetze kreeg nog een vervelend staartje voor een jonge festivalgangster. Nadat ze op Instagram een filmpje had verspreid waarin te zien was hoe een vlag met de Vlaamse leeuw verbrand werd, kwamen de beelden ook bij Vlaams Belang-voorzitter terecht.

Deze plaatste dinsdag enkele "Instagram stories" (audiovisuele kortverhalen die 24 uur beschikbaar blijven op de socialenetwerksite) online. Die werden meteen opgepikt op Twitter. In die verhalen viseerde de voorzitter van de uiterst rechtse partij een jonge vrouw, en hij vermeldde daarbij haar gebruikersnaam op Instagram. Het duurde niet lang of de vrouw ontving massaal (doods)bedreigingen en verwensingen. 

"Ongezien" en "Trumpiaanse toestanden", noemt jurist Matthias Dobbelaere-Welvaert die actie. Alsook een "flagrante schending van de privacywet". Een politicus - overigens van gelijk welke strekking - die zijn pijlen richt op een kritische burger. Het doet denken aan donkere dagen. Burgers mogen (en moeten zelfs) te allen tijde kritiek kunnen uiten op politieke ideeën. Politici zijn verkozenen die werken voor het volk, en behoren die taak met eerbied en respect te vervullen. 

Alles bij de bron; VRT


 

Energieverkopers wisselen op grote schaal persoonsgegevens uit om telefonisch te kunnen verkopen. Adressen, bankrekeningnummers, zelfs burgerservicenummers gaan van hand tot hand. Volgens meerdere bronnen gaat het ook om gegevens uit datalekken die vervolgens worden verkocht. 

Zo wordt in een mail aan een verkoopbedrijf geschreven, bij een bestand met 10.000 adressen: ‘Als bijlage de adressen die ik ongeveer drie jaar geleden heb verkregen. (..) Veel klanten zijn boven de 60 jaar, het bestand heeft enkel vaste nummers.’ Opvallend genoeg staan ook de geboortedata en burgerservicenummers van deze mensen in het bestand.

Ondertussen zuchten mensen die op de lijst staan onder de telefoontjes die ze krijgen. Navraag wijst uit dat een aantal geregistreerd staat in het Bel me niet register. Desondanks worden zij gebeld. Verkopers zeggen zelf ook dat het Bel me niet register niet wordt geraadpleegd.

Volgens een nieuw wetsvoorstel moet straks expliciete toestemming worden gegeven, voordat gebeld mag worden. Daar wordt door verkopers al op geanticipeerd, wie bezwaar maakt krijgt te horen dat de gegevens afkomstig zijn uit een enquête die is ingevuld. Daar wordt veelal ongemerkt toestemming gegeven om gegevens uit te wisselen, het is voor consumenten zeer moeilijk aan te tonen dat die toestemming nooit werd gegeven.

De Autoriteit Consument en Markt erkent dat de handhaving van het Bel me niet register op dit moment moeilijk is, maar verwacht verbeteringen door het nieuwe systeem. Ook is een onderzoek ingesteld naar agressieve, misleidende energieverkoop.

Branchevereniging voor data en marketing DDMA is niet op de hoogte van dubieuze data-uitwisseling van (gestolen) gegevens, maar keurt zulks ten sterkste af.

Alles bij de bron; Parool


 

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha