Binnen krap een maand had de burger én reden om kentekencamera’s te prijzen én te vrezen, althans er vraagtekens bij te plaatsen. Na de aanslag op Peter R. de Vries werden dankzij deze techniek én snel politiewerk twee verdachten aangehouden....

...Waarna weken later ditzelfde camera-systeem door het gezag óók onrechtmatig bleek te worden gebruikt, en al vijf jaar lang. Niet alleen kentekens, maar ook de chauffeur en bijrijder worden gefotografeerd – en dat werd gebruikt bij opsporingsonderzoek, zonder wettelijke basis...

...Het is een typisch staaltje function creep, data gebruiken voor andere doelen dan waarvoor ze zijn verzameld. En zodra die óók nuttig zijn, of misschien wel nuttiger, volgt een wetswijziging.

Al eerder bleek de politie data van de zogeheten ANPR-camera’s veel langer te bewaren dan toegestaan. Inmiddels is er wetgeving die de bewaar- en raadpleegtermijnen aan banden legt. ...

...Automatic Numberplate Recognition is samen met afluisteren en hacken één van de digitale opsporingsmiddelen waarmee het doel van de informatiegestuurde politie wordt verwezenlijkt. Een politie die door data-analyse misdaad kan voorkomen en er veel gerichter tegen kan optreden. Was ANPR aanvankelijk vooral gebruikt om verkeersboetes en belastingschulden te innen, inmiddels is het wapen volwassen. 

Dat aan de kentekencamera’s nu gezichtsherkenning moet worden toegestaan is vanuit opsporingsoogpunt een natuurlijke volgende stap. Voor de burger is het echter, zacht gezegd, wennen. Massa-observatie met digitale sleepnetten betekent enorme databases waar iedereen in is terug te vinden. In Nederland worden deze algemene ‘passagegegevens’ een maand bewaard, in België een jaar. Het is de informatiesamenleving ten voeten uit, waarin vrijwel ieders digitale sporen zijn terug te vinden. Bellen, kopen, reizen, websitebezoek, DNA – weinig blijft onder de radar.

Hoe relevant voor de opsporing is dan zo’n extra gegeven, in verhouding tot de ernst van de (extra) criminaliteit? Intussen dendert de technologie verder. Er ligt al jaren een plan klaar voor een op afstand afleesbare RFID-chip in ieders kentekenplaat. Dan kan de staat volstaan met sensoren boven de snelweg. Of nee, laat ook dat maar zitten. Voortaan krijgt iedere auto een transponder mee, een zendertje waarmee, a la het vliegverkeer, continu contact is met internet. Wat is dan nog het verschil tussen de gsm en de auto? Het is een Brave New World.

Alles bij de bron; NRC [Thnx-2-Niek]


 

Het is schokkend dat de politie vijf jaar lang zonder wettelijke bevoegdheid door middel van kentekencamera's inzittenden van auto's heeft gefotografeerd, stelt hoogleraar ict en privacyrecht Frederik Zuiderveen Borgesius.

Zuiderveen Borgesius zegt van het nieuws geschrokken te zijn, mede omdat er destijds uitgebreid is gediscussieerd of politie de bevoegdheid moest krijgen om via kentekencamera's de kentekens, en zo het reisgedrag, van mensen vast te leggen.

"En dan blijkt een paar jaar later dat het systeem met al die camera's wordt gebruikt om mensen te fotograferen", aldus de hoogleraar. "Het is schokkend dat ze vijf jaar lang op grote schaal mensen fotograferen zonder wettelijke basis en zonder dat de politiek ervan weet. En dan zolang, dat is schokkend." 

De afgelopen jaren hebben zich meerdere zaken voorgedaan waarbij bleek dat politie en andere overheidsinstanties zich niet aan de wet hielden. "Het lijkt bijna een natuurwet dat als je een bevoegdheid verleent dat ze dan in hun enthousiasme te ver gaan", zegt Zuiderveen Borgesius. Hij stelt dat de kans bestaat dat politie en opsporingsinstanties, die de hele dag met opsporing bezig zijn, met tunnelvisie te maken krijgen en denken dat ze meer moeten kunnen.

"Daarom moeten we met z'n allen er democratisch over beslissen of de politie deze bevoegdheid ook krijgt. Een publiek debat voeren en dat de Eerste en Tweede Kamer erover beslist. En dan kun je met z'n allen rustig beslissen om een nieuwe bevoegdheid te verlenen. Maar dat is juist waarom de politie niet zelf moet beslissen wat ze allemaal mogen."

Alles bij de bron; Security


 

De politie heeft jarenlang via de kentekencamera's langs de Nederlandse autowegen ook de gezichten van automobilisten gescand, terwijl hiervoor geen wettelijke basis is. Opgeslagen foto's werden onder andere voor opsporingsdoeleinden en strafrechtelijke onderzoeken gebruikt, zo stelt NRC op basis van een intern politiebericht.

Van de driehonderd kentekencamera's zijn er 55 die scherpere foto's maken en ook de inzittenden van een voertuig kunnen vastleggen. De 55 camera's maken dagelijks zo'n 350.000 foto's en zijn sinds 2017 in gebruik.

Van hoeveel mensen er de afgelopen jaren foto's zijn gemaakt en opgeslagen is onbekend. Volgens het interne politiebericht zijn ANPR-camera’s bedoeld voor kentekenherkenning en is er meestal geen juridische grondslag om ook personen herkenbaar in beeld te brengen. "De enige juridische grond om gezichten op ANPR-foto’s te gebruiken is een bevel tot stelselmatige observatie." Een zwaar middel dat volgens de politie niet vaak wordt ingezet.

Het wetenschappelijk bureau van het Openbaar Ministerie is nu een onderzoek gestart of er een andere wettelijke grondslag nodig is voor het gebruik van de foto's. In afwachting van het onderzoek heeft het OM besloten om de foto's voorlopig niet meer voor "strafrechtelijke doeleinden" te gebruiken. Het OM stelt dat de foto's in een "klein aantal" strafzaken zijn gebruikt.

Alles bij de bron; Security


 

Het wetsvoorstel Wet verwerking persoonsgegevens coördinatie en analyse terrorismebestrijding en nationale veiligheid staat de NCTV toe om voor de bestrijding van terrorisme en de nationale veiligheid persoonsgegevens te verwerken. Ook moet het mogelijk worden om fenomenen en trends op deze terreinen te signaleren, analyseren en duiden en hier beleid op te voeren.

Een coalitie van organisaties, waaronder Amnesty International, Bits of Freedom, Open State Foundation, Vrijschrift en Waag, hadden het ministerie van Justitie en Veiligheid eerder al verwijt gehaast en onzorgvuldig om te gaan met het wetsvoorstel. Dat werd eind juni ter consultatie aangeboden, zodat burgers, bedrijven en organisaties suggesties kunnen doen voor verbetering van de wetgeving. Standaard is de minimumtermijn daarvoor vier weken. Voor deze consultatie werd een termijn van één week aangehouden.

Het Platform Burgerrechten heeft nu de Tweede Kamer gevraagd om een wetsvoorstel dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) toestaat om burgers online te volgen en gevoelige persoonsgegevens te verwerken controversieel te verklaren en niet in behandeling te nemen. "Keer op keer blijkt dat de rechtsbescherming van burgers niet in goede handen is bij deze regering, in het bijzonder als het gaat om de persoonlijke levenssfeer", zo laat het Platform Burgerrechtenbeweging weten. 

"Het toch in behandeling nemen van dit voorstel zou bovendien een miskenning zijn van de zwaarwegende redenen voor het aftreden van het huidige kabinet. Een regering die is afgetreden omdat in de Toeslagenaffaire met onwettige surveillancemethoden de rechtsbescherming van duizenden gezinnen werd uitgehold, past het niet om een nieuw voorstel te doen dat zulke verregaande inbreuken op de grondrechten mogelijk maakt."

Alles bij de bron; Security


 

Er komt een proef met een nieuw stembiljet, meldt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Het nieuwe stembiljet moet elektronisch telbaar zijn. De VNG hoopt dat bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar voor het eerst daadwerkelijk geëxperimenteerd kan worden met de nieuwe biljetten...

...Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren had de VNG en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) om advies gevraagd over het ontwerp van de stembiljetten. In een reactie laten de verenigingen weten hier positief tegenover te staan.

Het kabinet wil bij drie achtereenvolgende verkiezingen met de nieuwe biljetten experimenteren in vier kleinere gemeenten. Na ieder experiment zal worden gekeken of een groter aantal gemeenten mee kan doen.

Alles bij de bron; AGConnect


 

Het OM roept op om online géén namen, adressen of andere persoonlijke details te delen van de jonge mannen die betrokken waren bij de schoppartij op Mallorca. Daarbij werd een Nederlander doodgetrapt.

Op sociale media en sommige websites gaan de gekste verhalen en geruchten. Zo wordt beweerd dat de moeder van een van de verdachten officier van justitie – niet dus – en zou het gaan om ‘rijke ouders’ die het OM vroegen de zaak over te nemen. 

Het OM benadrukt (weer eens) dat opsporing aan politie en OM behoort. Deze ‘digitale heksenjacht’ levert voor politie en OM een hoop extra werk. Bovendien kan het leiden tot strafvermindering. ‘Als je meedoet met het aan de publieke schandpaal nagelen van personen, kun je er juist voor zorgen dat ze minder straf krijgen’. Het delen van persoonsgegevens kan verder aanklachten voor smaad of laster opleveren. 

Dat het OM zo reageert, komt amper voor.

Alles bij de bron; Cops-in-Cyberspace


 

Hoeveel inlichtingendiensten heeft Nederland eigenlijk nodig – en moet de vrij nieuwe antiterrorismecoördinator NCTV, nu feitelijk een binnendienst van Justitie, méér bevoegdheden krijgen? Onder meer om (ook) individuele personen te kunnen volgen, wat nu alleen politie, Openbaar Ministerie en AIVD/MIVD mogen, binnen nauw omschreven wettelijke kaders?

Die vragen dringen zich op na een portret van de persoon achter ‘dossier 606’, de radicale activist uit Amsterdam. Op basis (alleen) daarvan kunnen die vragen voorlopig met ‘nee’ worden beantwoord. De meerwaarde van de NCTV is hier niet duidelijk – sterker, de aandacht van de dienst lijkt juist stigmatiserend te werken en maatregelen uit te lokken waarvoor geen duidelijke aanleidingen bestaan. 

....Daarbij spelen de monitoringspecialisten van de NCTV de rol van aangever – hij wordt onder meer onder dekmantel door de NCTV op sociale media gevolgd. Die praktijk is beëindigd. Maar die kan na aanname van een haastig door minister Grapperhaus (CDA, Minister van Veiligheid en Justitie) ingediend wetsvoorstel weer worden hervat.

De minister vertelde de Kamer ter geruststelling dat de NCTV geen taak heeft „om gericht onderzoek te doen naar personen”. Maar uitsluitend „fenomeenmatig” werkt. Andere overheden „inzicht bieden in het maatschappelijk debat” is het idee. Daartoe wil de NCTV de bevoegdheid om „uitlatingen van ideologische of politieke aard op internetfora en (sociale) media te monitoren en te duiden”.

Maar uit de casus dossier 606 blijkt dat het neerkomt op doorsnee inlichtingen- en surveillancewerk, gericht op een radicale, mogelijk gevaarlijke persoon. Helemaal niet op een fenomeen of een debat, waar ambtenaren die geen krant lezen of andere media volgen apart over zouden moeten worden ingelicht...

...Tegelijk moet een minister die de Kamer schrijft dat de NCTV geen taak heeft bij het volgen van personen zich nu op z’n kop krabben. Met dit dossier op tafel lijkt dat op het verdoezelen van de waarheid, terwijl van een verantwoordelijk minister juist strengheid wordt gevraagd. Opheldering is dus geboden. De NCTV ging hier feitelijk voorbij aan zijn maatstaf.

Alles bij de bron; NRC


 

De Kiesraad is positief over het conceptwetsvoorstel dat het gebruik van telsoftware bij de verkiezingen verplicht stelt en de organisatie verantwoordelijk maakt voor het beheer en de beveiliging van de software waarmee de verkiezingsuitslagen worden berekend en vastgesteld. Dat laat de Kiesraad weten in een advies aan demissionair minister Ollongren van Binnenlandse Zaken.

In het conceptwetsvoorstel "programmatuur verkiezingsuitslagen" wordt het gebruik van uitslagprogrammatuur bij de verkiezingen voor het gemeentelijk stembureau, het nationaal briefstembureau en het centraal stembureau verplicht gesteld. Volgens de Kiesraad heeft het gebruik van digitale bestanden als aanvulling op het papieren proces bij het vaststellen van de verkiezingsuitslagen een meerwaarde.

"Op basis van de digitale bestanden is het mogelijk om verdergaande controles op de tellingen uit te voeren. Ook vergroot de ontsluiting van deze bestanden de transparantie van het proces." Wel ziet de Kiesraad graag expliciet vermeld in de Kieswet dat de verkiezingsuitslag niet alleen op basis van de door de telsoftware gegenereerde uitkomsten kan worden vastgesteld, maar dat er altijd een handmatige controle op plaatsvindt.

Alles bij de bron; Security


 

De NCTV brengt „geen personen in beeld”, zei justitieminister Grapperhaus in de Kamer. Een linkse activist ontdekte dat hij wél online werd gevolgd en in een terrorismeaanpak belandde...

...Op 28 november 2019 zit hem bijvoorbeeld een rechtszaak dwars. „Onderweg naar gerechtshof Leeuwarden. Bizarre zaak”, twittert hij. ....Alles direct geseponeerd. Video’s van politie worden ‘per abuis’ gewist.” Met zes rode, boze emoji’s sluit hij af.

op de zevende etage van het ministerie van Justitie en Veiligheid in Den Haag houden monitoringsspecialisten van anti-terrorismecoördinator NCTV zijn tweets in de gaten via een door hen gecreëerd nepaccount dat ‘Harry van Duinen’ heet. De tweet wordt een screenshot en wordt opgeslagen in het interne systeem. De NCTV stuurt hem ook door naar de politie. Zonder hij het weet,

Zelfs een retweet van leggen de monitoringsspecialisten vast, van een tweet van een journalist die agenten met ‘lange latten’ ziet rondlopen bij de Stopera in afwachting van een demonstratie. Van der Linde voegt toe: ‘Met lange lat…WTF’. Weer die rood-boze gezichten. Ook deze tweet belandt in de systemen van de NCTV en bij de politie.

Het volggedrag van de NCTV staat ter discussie. In april onthulde NRC dat de coördinator al jaren via nepaccounts burgers online in de gaten houdt: coronademonstranten, rechtse activisten, milieuactivisten, streng-islamitische predikers. En linkse activisten. Na vragen van NRC werden de nepaccounts van ‘Harry van Duinen’ op Facebook, Instagram en Twitter verwijderd....

...De NCTV heeft voor deze activiteiten niet meer bevoegdheden dan welke overheidsinstantie dan ook.

In een vijf uur durend Kamerdebat in juni was demissionair minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) stellig. De NCTV „volgt geen personen”, zei hij, en „doet daar ook geen onderzoek naar”. De NCTV verwerft geen gegevens over personen, „dat doen we niet”. In open bronnen volgen de ambtenaren volgens hem het maatschappelijk debat, maar daarbij worden „echt […] geen personen in beeld gebracht, als doel”.

Toch wil de minister de NCTV nu snel meer ruimte geven om persoonsgegevens te verwerken. In zijn wetsvoorstel staat dat de coördinator online uitingen van burgers wil bekijken om „trends en fenomenen” over veiligheidsthema’s te beschrijven. 

SPOED NIEUWE WET

Demissionair minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) wil de NCTV snel meer ruimte geven om burgers online te volgen en ook om persoonsgegevens te verwerken.
Daarvoor diende hij onlangs met spoed een wetsvoorstel in.

Amnesty International en Bits of Freedom spreken van een „controversieel” wetsvoorstel
waarmee „gehaast en onzorgvuldig” wordt omgegaan.

„Met deze wet installeren we een nieuwe geheime dienst die specifiek het maatschappelijk middenveld in de gaten houdt.”

De ervaring van de activist is een andere. Hij vroeg zijn dossiers op bij de NCTV, de politie en de gemeente Amsterdam en deelde die met NRC. Er blijkt uit dat de coördinator zijn online uitlatingen niet alleen gebruikte voor een algemene schets van het ‘maatschappelijk discours’. De NCTV verspreidde informatie over hem onder politiediensten, veiligheidsinstanties en gemeenten, waarna hij in een terrorismeaanpak belandde....

...De vertrouwelijke rapportages stuurt de NCTV officieel slechts ‘ter kennisgeving’ aan andere overheidspartijen, om hen te voorzien van achtergrondinformatie. Maar als zo’n bericht gaat over iemand in je gemeente moet je er iets mee, zegt een Amsterdamse veiligheidsambtenaar. „Als je gewaarschuwd bent, kun je geen risico’s nemen. Je gaat dingen doen om je in te dekken. Om te kunnen zeggen: ik heb iets met de informatie gedaan.”

Een gelegenheid daarvoor komt sneller dan verwacht: begin 2017 meldt Van der Linde zich bij de gemeente....  Op 21 juni 2017 besluit de gemeente hem in haar deradicaliseringsaanpak te plaatsen, net als op dat moment 58 anderen, veelal „gerelateerd aan het jihadisme”. In het plan van aanpak staat dat hij geholpen moet worden bij het „verwerken” van alle „doodsbedreigingen”, die „traumatisch” lijken te zijn geweest. „Doel daarna is werk vinden en leven opnieuw opbouwen”.

Wat het verband is met zijn vermeende radicalisering, wordt niet vermeld. Hij gaat het systeem in als ‘Dossier 606’.

De gemeente weet dat de politie op dat moment juist níet vindt dat hij aan de eisen voor de deradicaliseringsaanpak voldoet. Een gespecialiseerd politieteam duidt hem die zomer als „niet-CTER-waardig”: geen potentiële extremist. Maar zodra burgemeester Van der Laan de handtekening zet waarmee hij in de aanpak belandt, wordt hij in de politiesystemen toch als zodanig bestempeld. Deze CTER-code vestigt de aandacht op de activist en maakt het overheden makkelijker hem in de gaten te houden.

...Begin september hoort hij naar eigen zeggen voor het eerst dat hij in de deradicaliseringsaanpak zit. „Hij lijkt het er niet mee eens te zijn”, staat in het verslag van de gemeente.

Was het onduidelijk waarom hij in de aanpak belandde, net zo vaag blijft waarom hij er weer uit wordt gehaald. Op 7 maart 2019 ontvangt hij een ‘uitstroombrief’ van de nieuwe burgemeester Femke Halsema. De gemeente en betrokken instanties, waaronder de NCTV, hebben getoetst „of er nog sprake is van concrete signalen en risico’s die wijzen op radicalisering”. Hij voldoet daar niet meer aan. „Dat is goed nieuws”, schrijft Halsema.

De gemeente Amsterdam wil vragen van NRC over het persoonsdossier van hem niet beantwoorden „in verband met de privacy van betrokkenen”.

Ook de NCTV gaat niet in op individuele casuïstiek. „De NCTV volgt geen personen zoals de politie of inlichtingendiensten dat doen.” Op een vraag naar het aantal tweets van burgers dat de NCTV doorstuurt naar de politie, komt een algemeen antwoord: „Waar relevant” en altijd ten behoeve van „duiding en analyse van fenomenen”.

Er is voor zover bekend dan nog maar één instantie die hem buiten zijn medeweten om blijft volgen. Dat is de NCTV. Tot aan de opheffing in april van dit jaar is het NCTV-nepaccount op Twitter hem blijven volgen.

...De rechtbank zal in het voorjaar van 2021, bekrachtigen dat niet duidelijk is waarom hij een extremist zou zijn. De code bij zijn naam moet uit alle overheidssystemen worden verwijderd.... 

Alles bij de bron; NRC


 

 

De gemeente Purmerend gebruikt nepaccounts op social media om burgers online te monitoren, zo heeft de gemeente laten weten. 

Via Facebook, Twitter en andere social media proberen de gemeenten om zicht op mogelijke ongeregeldheden te krijgen en fraude te bestrijden. Hierbij wordt soms ook de wet overtreden. Zo werkt bijna één op de zes van de ondervraagde gemeenten met nepaccounts. Alleen politie en inlichtingendiensten mogen deze methode onder strikte voorwaarden inzetten.

"Er is een aantal ambtenaren dat uit hoofde van hun functie de bevoegdheid heeft om gebruik te maken van een fictieve accountnaam, te gebruiken voor online monitoring. Zij nemen geen deel aan besloten Facebookgroepen. Social media bestaan al langer en wij monitoren deze ook al langer", aldus de B&W van de gemeente op de vraag van raadslid Monait of Purmerend ook gebruikmaakt van nepaccounts.

Volgens de gemeente is het volgen van social media met een nepaccount niet in strijd met de wet. Verder slaat Purmerend bij de online monitoring geen data/persoonsgegevens geautomatiseerd op. De gemeente voegt toe dat het op verschillende plekken aandacht aan de privacyregels besteedt en over een Functionaris Gegevensbescherming beschikt (pdf).

Alles bij de bron; Security


Subcategorieën

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha