Overheid, Politiek & Wetgeving

Amnesty International, Bits of Freedom (BoF) en onderzoeksinstituut Waag willen dat de Tweede Kamer het wetsvoorstel waardoor de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTV) burgers online kan volgen controversieel verklaart. Het wetsvoorstel maakt het mogelijk voor de NCTV om gevoelige persoonsgegevens van burgers te verzamelen, te analyseren en met binnen- en mogelijk ook buitenlandse partijen te delen.

Begin november uitte de Autoriteit Persoonsgegevens nog zware kritiek op het voorstel en stelde dat het flink moet worden gewijzigd en anders niet bij de Tweede Kamer moet worden ingediend. Vorige week stuurde demissionair minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid het wetsvoorstel toch naar de Tweede Kamer, nadat de ministerraad ermee instemde.

Het wetsvoorstel volgt op berichtgeving van het NRC dat de NCTV, jarenlang in strijd met de wet, privacygevoelige informatie over burgers verzamelde en verspreidde. "In plaats van de NCTV terug te fluiten, stelt het kabinet voor om van de NCTV een nieuwe geheime dienst te maken, met een eigen mandaat en eigen regels", zo laten Amnesty, BoF en Waag weten.

"Gezien de recente onthullingen over de onrechtmatige surveillance van de NCTV is het van groot belang dat het rookgordijn rondom de NCTV wordt weggehaald en dat de bevoegdheden van de NCTV duidelijk worden afgebakend", stellen de organisaties verder. "Het huidige wetsvoorstel voldoet hier niet aan: het stelt voor de huidige indringende praktijken van de NCTV voort te zetten zonder bescherming van de rechten en vrijheden van mensen."

Volgens de organisaties mag het demissionaire kabinet het wetsvoorstel er "niet zomaar erdoorheen jagen". Ze roepen daarom de Tweede Kamer op om het wetsvoorstel tijdens de procedurevergadering vandaag controversieel te verklaren, zodat het nieuwe kabinet dit mag gaan behandelen en er geen overhaaste besluiten genomen worden.

Alles bij de bron; Security


 

Privacy First heeft het hoger beroep verloren in de rechtszaak die het tegen de Staat der Nederlanden had aangespannen vanwege het ubo-register van de Kamer van Koophandel (KVK). Het gerechtshof Den Haag besliste dat het register niet privacyschendend is en dat de Nederlandse wetgeving ten aanzien van de ubo's (ultimate beneficial owners) niet buiten werking gesteld hoeft te worden...

...Privacy First laat in een reactie weten te verwachten dat ubo's massal bij het Handelsregister een verzoek doen om afscherming. Daarnaast stelt de advocaat van de privacyvoorvechter, Otto Volgenant van Boekx Advocaten, 'De oplossing moet komen van de hoogste Europese rechter, het Hof van Justitie van de EU. Die zal hier medio 2022 over oordelen. Ik verwacht dat die een streep door de openbaarheid van het UBO-register zal zetten. Het Nederlandse UBO-register is nog nauwelijks gevuld en ik raad iedereen aan zo lang mogelijk te wachten. 

Alles bij de bron; Computable


 

De ‘open en veilige samenleving ’ die de Jonge belooft aan gevaccineerden, is een gevangenis voor elke vrije burger van Nederland. Voorzitter van het Platform Tijmen Wisman geeft zijn visie op de QR-controlemaatschappij die onder de coronacrisis in opkomst is....

...Wie goed heeft geluisterd hoorde dat de Jonge zei dat corona niet meer weggaat, om daaraan toe te voegen dat we de samenleving alleen ‘open’ kunnen houden als we het ‘virus vertragen’. “Wat we met elkaar moeten doen is de samenleving veilig houden.” Een samenleving veilig houden tegen een virus dat nooit meer weggaat, betekent dus dat de maatregelen permanent worden, ofwel een nieuw normaal...

....In plaats van te leven in een rechtsstaat waar de burger de overheid controleert, wordt na de rechtsstaatsgreep vanaf volgende week de burger door de overheid gecontroleerd. ....

....Vandaag nog de dierentuin, morgen uw werk en de school van uw kinderen. Niemand weet waar het stopt. De Coronapas centraliseert de macht op een ongekende schaal en onderwerpt iedereen aan de willekeur van een regering die in de afgelopen jaren vooral bekend is geworden om haar misleidende praatjes.

Dit is een rechtsstaatsgreep waarbij de uitoefening van basale vrijheden wordt verbonden aan de onvoorwaardelijke aanvaarding van een technocratisch uitsluitingsregime met totalitaire potentie. De ‘open en veilige samenleving ’ die de Jonge belooft aan gevaccineerden, is een gevangenis voor elke vrije burger van Nederland.

Alles bij de bron; Platform Bescherming Burgerrechten 


 

Toelichting op het advies; De Twbmt bevat een horizonbepaling waardoor deze zonder wetswijziging vervalt met ingang van 1 maart 2022. Het voorstel tot verlenging van deze wet met vijf jaar is momenteel in behandeling bij de Tweede Kamer. 

De belangrijkste onderwerpen die aan bod komen zijn de volgende:

......

Verwerking persoonsgegevens; Met het wetsvoorstel wordt een grondslag voor de verwerking van een aantal bijzondere persoonsgegevens toegevoegd. Naar aanleiding van deze toevoeging zijn vragen gesteld over de noodzaak van verwerking van deze gegevens.

......

Alles bij de bron; RijksOverheid


 

Nederland dreigt een surveillancestaat te worden, waarschuwde deze week Aleid Wolfsen van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Hij riep de Eerste Kamer daarmee op de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) niet aan te nemen.

De oproep is niet mis te verstaan. De AP laat zien dat de in 1949 geschreven voorspellende roman van George Orwell 1984 alsnog waarheid wordt. Bijna 75 jaar later leven we met ‘Big Brother’, een samenleving die destijds als zeer beangstigend werd beschouwd. Het is niet alleen de overheid, ook grote buitenlandse techreuzen verzamelen onze digitale wandelingen, en gebruiken die zelfs voor commerciële doeleinden.

Dit massale gebruik van data is dankzij de technologische revolutie mogelijk. Het is enorm makkelijk geworden om informatie van burgers te verzamelen, uit te wisselen, te interpreteren en toe te passen. 

Er is inmiddels voldoende bekend over de schaduwzijde van het ongebreidelde en ondeskundige gebruik van data. Zo kunnen hierdoor gericht groepen worden geselecteerd op grond van wijk, geloof, ras, seksuele geaardheid, ziekte of inkomen. 

Het wetsvoorstel WGS regelt dat opsporingsinstanties gegevens mogen uitwisselen, eventueel zelfs met private partijen, zoals banken. Het werd vorig jaar al fors bekritiseerd door mensenrechtenorganisaties, de Raad van State en de Autoriteit Persoonsgegevens. Toch nam de Tweede Kamer deze wet aan, uitgerekend op de dag dat de toeslagencommissie haar schokkende rapport Ongekend onrecht presenteerde.

De Eerste Kamer zit nu met het wetsvoorstel in haar maag en stelt de behandeling steeds uit. De AP en het College voor de Rechten van de Mens concluderen dat de wet schendingen van mensenrechten, zoals discriminatie, mogelijk maakt. Bovendien blijft onduidelijk hoe precies wordt omgegaan met risicoprofilering, of geborgd wordt dat burgerrechten worden beschermd.

Het kabinet-Rutte III is vanwege de toeslagenaffaire in januari afgetreden. Dat zou moeten betekenen dat er ook lessen worden getrokken. Dit wetsvoorstel is met de kennis van nu niet meer acceptabel. Beter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaald.

Alles bij de bron; Trouw


 

De Nederlandse Vereniging van Banken spreekt zijn steun uit voor de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden. 

Met het WGS-wetsvoorstel mogen overheidsorganisaties en andere partijen, waaronder banken, persoonsgegevens met elkaar delen en gezamenlijk verwerken binnen samenwerkingsverbanden. Dat mag bijvoorbeeld wanneer er vermoedens van fraude of georganiseerde criminaliteit zijn. 

De steun van de NVB volgt een recente uitspraak van de Autoriteit Persoonsgegevens, die juist kritiek uitte over het wetsvoorstel. De privacytoezichthouder raadde de Eerste Kamer op dinsdag aan om de WGS niet aan te nemen. AP-voorzitter Aleid Wolfsen meldde onder andere dat 'het risico van massasurveillance' op de loer ligt bij de WGS-wet, die door critici ook wel 'Super SyRI' wordt genoemd.

De AP stelde dinsdag ook dat het WGS-wetsvoorstel 'verder gaat' dat het omstreden SyRI, dat in 2020 werd stopgezet. "Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat nog veel meer instanties persoonsgegevens met elkaar delen, zonder dat er duidelijk iets aan de hand is", aldus de toezichthouder.

De WGS moet nog worden aangenomen door de Eerste Kamer.

Alles bij de bron; Tweakers


 

Minister Ollongren (BZK) informeert de Tweede Kamer over het onderzoek naar knelpunten in de verwerking van bijzondere persoonsgegevens en strafrechtelijke gegevens door woningcorporaties. 

...Bij de uitvoering van hun taken verwerken woningcorporaties persoonsgegevens. Het is met het oog op de uitvoering van hun taken wenselijk dat woningcorporaties in specifieke gevallen meer persoonsgegevens mogen verwerken dan alleen de gewone persoonsgegevens en dat hiervoor een expliciete grondslag bestaat om duidelijkheid te bieden aan de woningcorporatiesector. Daarom acht ik het – in de hieronder beschreven situaties – noodzakelijk de Woningwet aan te passen...

....3. Kaders vanuit privacy-perspectief

In het onderzoek is rekening gehouden met het spanningsveld tussen de individuele (privacy-)belangen van de woningzoekende of huurder, en het belang  van de groep omwonenden om te wonen in een fijne woonomgeving. Dit komt tot uiting in afspraken wie welke informatie mag verwerken en delen en in welke setting. Een uitgangspunt is dat de grondslagen een mogelijkheid zullen bieden gegevens te verwerken die nodig zijn voor de uitvoering van de taken die woningcorporaties hebben. Concreet betekent dit dat het steeds gaat om gegevens die corporatiemedewerkers verkrijgen uit eigen waarneming. Uit het onderzoek is niet gebleken dat er een noodzaak is dat de woningcorporatie, bijvoorbeeld in (wijk)overleggen, gegevens uit medische dossiers of het strafrechtelijk verleden van personen ontvangt van zorg- en welzijnsorganisaties en politie en in de eigen systemen verwerkt. 

In geen geval biedt een aanvullende wettelijke grondslag een rechtvaardigingsgrond dat woningcorporaties verder gaan bij de verwerking van gegevens dan voor het doel nodig is, of zelfs grootschalig (o.a. medische of strafrechtelijke) gegevens van huurders of woningzoekenden verwerken. Daarbij wordt opgemerkt dat gegevens die worden verwerkt in het kader van de leefbaarheidstaak door woningcorporaties, niet voor andere doeleinden mogen worden gebruikt.

Alles bij de bron; RijksOverheid


 

Grapperhaus stuurde de wet dinsdag naar de Kamer. Het gaat om de Wet verwerking persoonsgegevens coördinatie en analyse terrorismebestrijding en nationale veiligheid. De wet verruimt bevoegdheden van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid om gegevens van burgers te verzamelen.

Eerder dit jaar bleek uit onderzoek van NRC dat de NCTV in het geheim burgers volgde op sociale media. Daar kwam veel kritiek op, omdat de NCTV niet de bevoegdheid heeft op burgers te volgen of op te sporen. De instantie werkt alleen als een schakel tussen de verschillende bestaande inlichten- en opsporingsdiensten zoals de AIVD, MIVD en politie.

Demissionair Grapperhaus legde die kritiek naast zich neer en besloot deze zomer een wet te maken die de NCTV die bevoegdheden juist wel geeft.

De Autoriteit Persoonsgegevens was eerder deze maand opnieuw kritisch, dit keer over de uitwerking van het wetsvoorstel. De privacytoezichthouder vindt het wetsvoorstel 'te vaag begrensd' en noemt het een vrijbrief voor de NCTV. "De minister van Justitie en Veiligheid maakt niet duidelijk waarom het noodzakelijk zou zijn dat nou juist de NCTV – een gewone afdeling van een ministerie – bepaalde persoonsgegevens verzamelt, opslaat en deelt op een terrein waarop ook inlichtingendiensten actief zijn", schreef de toezichthouder.

Ook de Afdeling advisering van de Raad van State vond het voorstel te ver gaan. "De verwerking van persoonsgegevens door de NCTV moet worden begrensd. Deze verwerking kan immers een beperking van de privacy opleveren, zeker bij bijzondere of strafrechtelijke gegevens", schreef het orgaan. De Raad adviseerde Grapperhaus het wetsvoorstel niet naar de Tweede Kamer te sturen, tenzij hij aanpassingen zou doorvoeren.

Alles bij de bron; Tweakers


 

DeNaakteBurger“Aan de toeslagenaffaire hebben we gezien hoe mensen in de knel kunnen komen. Dit wetsvoorstel gaat verder”, zegt AP-voorzitter Aleid Wolfsen. Hij noemt de zwarte lijst van de Belastingdienst, de Fraude Signalering Voorziening (FSV), als slecht voorbeeld uit het verleden. Het wetsvoorstel gaat volgens Wolfsen ook verder dan het zwaar bekritiseerde antifraudesysteem Syri, waarmee de overheid onder andere fraude met uitkeringen wilde opsporen.

De Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden (WGS) ligt nu bij de Eerste Kamer. Die vroeg eerst advies aan de Autoriteit Persoonsgegevens en wacht ook nog op voorlichting van de Raad van State, voor erover gestemd wordt. Eerder noemde de Raad van State de wet in een advies niet effectief en mogelijk strijdig met het grondwetsartikel over privacybescherming van burgers.

De Tweede Kamer heeft de wet eind vorig jaar al aangenomen. Dat was vlak voordat het kabinet struikelde over het toeslagenschandaal. Daarin speelden algoritmes van de Belastingdienst en het aanhouden van zwarte lijsten met vermeende fraudeurs een zeer kwalijke rol.

De fracties van D66, GroenLinks, SP, PvdD, Denk en Van Kooten-Arissen stemden in de Tweede Kamer tegen de wet. D66’er Kees Verhoeven noemde het destijds ‘zorgelijk’ hoe de wet ‘publieke datazucht en uitvoeringsvalkuilen op een risicovolle manier combineert’.

Alles bij de bron; Trouw


 

Om „kafkaëske toestanden voor grote aantallen mensen” te voorkomen roept de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) de Eerste Kamer op niet met een nieuwe datakoppelingswet in te stemmen. Terwijl veel slachtoffers van de Toeslagenaffaire nog wachten op schadevergoeding, dreigt volgens AP-voorzitter Aleid Wolfsen een nog groter drama als de Wet gegevensverwerking samenwerkingsverbanden (WGS) wordt ingevoerd. De AP heeft de Senaat dinsdag per brief gewaarschuwd.

Wolfsen: ‘Het wetsvoorstel zet de deur wagenwijd open voor een onbegrensde surveillance door een onbegrensde hoeveelheid partijen, publiek en privaat.’ Volgens de AP-voorzitter gaat de WGS ook verder dan het sterk bekritiseerde SyRi (Systeem Risico Indicatie) waarvoor de rechter uiteindelijk een stokje stak.

De AP laat zich negatief uit in een advies op verzoek van de Eerste Kamer. Het huidige voorstel is al aangenomen door de Tweede Kamer. Eerder adviseerde de AP al kritisch over de eerste en tweede versie van het wetsvoorstel.

Doel van de wet is onder meer fraude- en criminaliteitsbestrijding. Hiervoor regelt de WGS dat het Financieel Expertise Centrum (FEC), de Infobox Crimineel en Onverklaarbaar Vermogen (iCOV), de Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC’s) en de Zorg- en Veiligheidshuizen (ZVH’s) gegevens met elkaar en later met private partijen, zoals banken, mogen uitwisselen.

Het steekt Wolfsen dat de regering later nieuwe samenwerkingsverbanden mag aanwijzen, die ook weer gegevens mogen delen. ‘Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk dat nog veel meer instanties persoonsgegevens met elkaar delen, zonder dat er duidelijk iets aan de hand is. En niet alleen overheidsinstanties, ook private partijen. Hier ligt het risico van massasurveillance op de loer.’

Alles bij de bronnen; Computable & NRC [thnx-2-Niek]


 

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha