Het voorstel voor de nieuwe Cyberwet ligt er en wij hebben het goed bestudeerd. Het is duidelijk dat de geheime diensten in het voorstel veel ruimte krijgen en gegevens van burgers gemakkelijker op de servers van de geheime diensten terecht komen. Ondertussen worden er belangrijke waarborgen weggestreept en het toezicht afgeschaald. Wij maken ons zorgen, en dit is waarom...

Het sleepnet wordt nu écht ongericht

Toen het sleepnet in de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (de sleepwet) werd ingevoerd zijn er veel toezeggingen gedaan om aan ons uit te leggen dat het hier écht niet ging om ongerichte interceptie. Al die toezeggingen en waarborgen gaan in dit voorstel overboord. Dit voorstel maakt het mogelijk om ongericht alle gegevensstromen voor een jaar lang af te tappen en de gegevens op te slaan. Vervolgens mogen de geheime diensten zonder voorafgaande toestemming vooraf hun algoritmes op deze gegevens loslaten om te kijken of er iets tussen zit.

Geen verplaatsing maar afschaling van het toezicht

Er wordt gesproken over "verplaatsing" van het toezicht, van vooraf naar achteraf toezicht. Het klopt dus dat er voor al die bevoegdheden nog steeds sprake is van een toezichthouder die meekijkt en in het voorstel ook de mogelijkheid krijgt om in te grijpen. Toch is het belangrijk om te zien dat dit geen "verplaatsing" is, maar een afschaling, omdat de aard van het toezicht zo anders is.

Eenzijdig hoger beroep schept tweede kans voor de geheime diensten

Wanneer de toezichthouder een verzoek afwijst of oordeelt dat de inzet van een bevoegdheid moet worden gestopt kan de minister daartegen in hoger beroep. Er moet dan opnieuw gekeken worden naar wat de geheime diensten willen doen en waarom de toezichthouder dan niet goed vindt door een rechterlijke instantie. Wie er namens de burger hoger beroep kan instellen, daarin voorziet het voorstel niet. 

Relevantiebeoordeling: De waarborg die teveel in de weg zat

De relevantiebeoordeling, een belangrijke waarborg die ervoor zorgt dat de geheime diensten bij het verzamelen van enorme bergen gegevens de gegevens die niet relevant zijn zo snel mogelijk moeten vernietigen. Het probleem is dat ze zoveel gegevens verzamelen dat het ze niet lukt om dat op tijd te doen, en ze eigenlijk liever geen gegevens vernietigen.

Nu wordt een alternatief op de relevantiebeoordeling voorgesteld voor bulkdatasets die zijn verzameld met de hackbevoegdheid. Daarin kunnen bergen gegevens in plaats van maximaal 1,5 jaar oneindig worden bewaard en wordt de beoordeling zelf uitgekleed.

Tijdelijk en beperkt zal het niet blijven

Dit voorstel wordt gepresenteerd als tijdelijke wet die enkel zal gelden voor een specifieke taak van de geheime diensten. Daarmee wekt het de indruk dat het minder belangrijk is. Maar de veranderingen die erin worden voorgesteld zijn zo grootschalig en ingrijpend dat die waarschijnlijk blijvend zullen zijn, en bredere gevolgen zullen hebben. Bovendien mogen gegevens die verzameld worden op basis van de bevoegdheden uit deze wet ook voor andere doeleinden worden gebruikt, en blijven de gevolgen van dit voorstel dus helemaal niet beperkt tot die ene taak.

Het is daarom belangrijk dat het voorstel wordt behandeld naar wat het beschrijft: Vergaande, waarschijnlijk blijvende, veranderingen in de regels die gelden voor onze geheime diensten, waarbij zij ruim baan krijgen met minder toezicht. En in een vrije en open samenleving moeten we daar erg kritisch op zijn.

Alles bij de bron; Bits-of-Freedom


 


Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha