De rechter moet vooraf toetsen of de overheid potentiële terroristen een meldplicht of gebieds- of contactverbod mag opleggen. Zulke vrijheidsbeperkingen grijpen te diep in in de levens van mensen om pas achteraf te beoordelen. Het wetsvoorstel waar kabinet en Tweede Kamer vanavond over debatteren, moet daarom worden aangepast.

 Dat stelt Jan-Peter Loof, docent staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden en lid van het College voor de Rechten van de Mens. Zonder toetsing vooraf kunnen vrijheidsbeperkende maatregelen leiden tot willekeur en stigmatisering en discriminatie van mensen, aldus de jurist. Hij vindt dat de politiek in het algemeenheid terughoudend moet zijn met nieuwe terreurwetgeving.

Loof signaleert dat de overheid op het gebied van terreurbestrijding in een steeds vroeger stadium vrijheden ontneemt. Voorbereidende handelingen, zoals het volgen van een terreurtraining, zijn al strafbaar gesteld en verdachten kunnen hiervoor langer in voorlopige hechtenis blijven. Loopt het via het strafrecht spaak, dan wil het kabinet om mensen 'een ring' van bestuurlijke maatregelen kunnen leggen. Binnen die trend past ook het nieuws van deze week dat de marechaussee haar bevoegdheden oprekt om boeven te kunnen vangen - eigenlijk een politietaak. "Het denken vanuit veiligheidstermen is erg dominant. Het gaat heel makkelijk andere perspectieven overheersen. Dat zie je ook bij antiterreurwetgeving. De reflex na aanslagen is: we moeten wat doen, en zichtbaar ook."

Voor de averechtse effecten van antiterreurwetten is weinig aandacht, merkt Loof. "De vraag is of politici wel altijd kiezen voor de meest effectieve maatregelen. In plaats van nieuwe wetten te bedenken, zou je meer kunnen bereiken door de capaciteit bij de inlichtingendiensten uit te breiden en goede voelsprieten te hebben in de wijken, ook al is dat softer en minder zichtbaar." Politici zouden erop moeten wijzen dat mensenrechtenkwesties zoals privacy ook deel moeten uitmaken van de afweging.

Ter illustratie wijst Loof op de geschiedenis van het wetsvoorstel dat vandaag op tafel ligt. "Na 9/11 kwam er een zelfde soort voorstel dat maar bleef liggen. Het kabinet heeft het in 2011 ingetrokken met als argument dat de wet niet meer nodig was. Met het strafrecht was al heel veel mogelijk. Nu, met de opkomst van het jihadisme, wordt het voorstel weer van stal gehaald. 

Alles bij de bron; Trouw


Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha