Een goedkopere polis voor keurig rijgedrag? Het is slechts een voorbeeld van de ongekende mogelijkheden die smartphones, sensoren en data-analyse bieden aan verzekeraars. Maar waar liggen de grenzen ?

Maandag kondigde de ANWB zo'n polis te gaan verkopen. Het werkt ogenschijnlijk simpel. De klant krijgt een apparaatje in zijn auto dat registreert hoe snel hij rijdt, hoe hard hij remt en optrekt en hoe hij bochten neemt. Die gegevens gaan vervolgens naar de ANWB die bepaalt hoeveel korting de klant krijgt. Opmerkelijk genoeg was er dit keer weinig te doen over dit soort nieuwe autoverzekeringen. Iets meer dan een half jaar geleden werd bekend dat Achmea, een van de grootste verzekeraars van Nederland, een nagenoeg identieke polis wilde gaan verkopen. Dat leidde tot grote ophef. Er was kritiek van privacy-organisaties.

De verzekeraar kroop toch zo’n beetje naast de klant in de auto. Hij wist waar de polishouder was geweest, en wanneer. En wat ging hij nog meer doen met die data? Verkopen aan andere bedrijven? Op sociale media reageerden burgers verontrust. Konden straks alleen rijkaards zich privacy veroorloven?

Het uitblijven van reacties deze week is des te opvallender, omdat er langzaam maar zeker steeds meer van dit soort nieuwe ‘datagedreven’ polissen worden aangeboden. Verzekeraars baseren hun producten altijd al op klantgegevens. Dat is de essentie van verzekeren: met data kunnen zij risico’s inschatten en zo de premiehoogte bepalen. Maar de hoeveelheid gegevens neemt de laatste paar jaar razendsnel toe, en de technieken om die te analyseren worden steeds beter. 

Tegelijkertijd zijn er ook zorgen die het Verbond van Verzekeraars serieus zegt te nemen. Die zorgen gaan dus onder meer over privacy. Sander Klous, hoogleraar big data aan de Universiteit van Amsterdam en tevens werkzaam bij KPMG, zegt: „Er zitten heel veel voordelen aan big data, maar bij zo’n autoverzekering geef je wel een deel van je privacy weg. De verzekeraar krijgt veel meer informatie over jou dan nu het geval is. En die data is veel meer privacygevoelig.” De grootste zorg is dat de solidariteit onder polishouders verdwijnt.

Wilbert Tomesen, vice-voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, deelt die zorg. Ook hij staat op voorhand niet negatief tegenover big data, benadrukt hij. „De vraag is hoe dit in de verzekeringsbranche kan worden ingezet met de vereiste bescherming van de persoonsgegevens van verzekerden.” Hij vindt dat de risico’s scherp in de gaten gehouden moet worden. „Met big data kun je profielen opbouwen over mensen. Dan neemt de kans op discriminatie en maatschappelijke in- en uitsluiting toe. Mensen krijgen een stempel.”

Transparantie is dan cruciaal. Klanten moeten weten wat voor data verzekeraars over hen verzamelen en wat voor beslissingen ze op basis daarvan nemen. Zodat ze daar invloed op kunnen uitoefenen en hun keuzes erop kunnen baseren. „Maar aan transparantie is nu een gebrek”, zegt Klous. „Mensen hebben geen idee.” Hij pleit voor betere regels.

Het verbond heeft op voorhand geen harde grenzen gesteld wat onacceptabel is. Dat wil het verbond nu net uitzoeken, zegt het en het wil in de tussentijd het liefst geen extra regels.

Maar het risico bestaat dat verzekeraars dan vooral doen wat goed voor hen is. Tomesen: „De les die ik heb geleerd is dat alle data die bedrijven van je verzamelen uiteindelijk een keer gebruikt worden”.

Alles bij de bron; NRC



Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha