Op 12 april jl. is door uw Kamer naar aanleiding van een verzoek van het lid Verhoeven (D66) bij de regeling van werkzaamheden van uw Kamer, gevraagd om een brief over het bericht ‘Privacy automobilist op de helling’ (Ad.nl, 12 april 2016).

Het door het lid Verhoeven aangehaalde bericht gaat over een door Brancheorganisatie Bovag georganiseerd symposium (‘Wie zit er aan de knoppen?’). Op dit symposium staat het verzamelen van steeds meer gegevens, waaronder persoonsgegevens, door moderne auto’s centraal. Een gedeelde constatering is, zo blijkt uit het bericht, dat de moderne auto meer en meer een rijdende computer wordt...

...Daarmee is de moderne auto onderdeel van ‘big data-ontwikkelingen’ zoals deze in wetenschap, literatuur en in overheidsnota’s worden bestudeerd en beschreven... Vertaald naar het mobiliteitsdomein, kunnen big data-toepassingen ook daar een maatschappelijke meerwaarde hebben en economische kansen bieden. Tegelijkertijd kunnen deze ontwikkelingen een bedreiging vormen en kunnen individuen het vertrouwen verliezen in big data-toepassingen. Dat laatste kan gevoed worden doordat de autogebruiker een gebrek aan informatie en zeggenschap ervaart over de wijze waarop de met behulp van de auto verzamelde persoonsgegevens worden gebruikt voor het aanbieden en verlenen van (gepersonaliseerde) diensten.

Vanuit de optiek van de bescherming van persoonsgegevens raken big data-ontwikkelingen aan de wijze waarop partijen die op grond van het Europese recht ‘verantwoordelijk zijn voor de verwerking van de persoonsgegevens’, de klassieke beginselen van een behoorlijke en zorgvuldige verwerking jegens de betrokkenen waarborgen en hoe zij hierbij de rechten van betrokkenen en andere grondwettelijke vrijheden in acht nemen. De inmiddels vastgestelde Europese Algemene verordening gegevensbescherming zal het huidige regelgevende kader inzake informatieverstrekking en toestemming bestendigen en op onderdelen versterken. 

Om het bedrijfsleven in de afwegingen over bescherming van persoonsgegevens van burgers te ondersteunen is sinds kort een online privacy-applicatie beschikbaar die bedrijven kunnen gebruiken bij het opstellen van transparante en klantvriendelijke privacyvoorwaarden die aan de gegevensbeschermingswetgeving voldoen en die begrijpelijk zijn geformuleerd voor de afnemer van de dienst...

Alles bij de bron; RijksOverheid


Big Data kan een belangrijke bijdrage leveren aan het tekort aan betrouwbare informatie in de zorg. Daar staan gevaren tegenover, zoals het verlies van privacy en een groeiende commerciële invloed op de ontwikkeling van medisch-wetenschappelijk onderzoek. Dat constateren de RVS en WRR in het rapport ‘Big data in de zorg’. 

Big Data en het Internet of Things (IoT) -met zijn groeiende hoeveelheid zelfmeetapps- bieden onderzoekers de mogelijkheid om steeds grotere hoeveelheden data te verzamelen en te combineren. Daarmee kunnen verbanden worden bloot gelegd die tot voor kort onzichtbaar waren. Met name op het gebied van de genetische component van aandoeningen zijn er op dit moment stormachtige ontwikkelingen gaande.

Big Data doet momenteel zijn intrede in klinische praktijk, zo bewijzen de experimenten met de supercomputer van IBM Watson. Computers worden in toenemende mate met medische kennis gevoed om via artificial intelligence zelf diagnoses te stellen en de optimale behandelkeuzes ondersteunen. 

Al deze nieuwe mogelijkheden roepen vragen op, zo waarschuwt Ottes, met name op het terrein van de ethiek en privacy. In het Big Data-tijdperk wordt het volgens Ottes steeds lastiger om gegevens daadwerkelijk te anonimiseren. Door koppeling van gegevensbestanden kunnen geanonimiseerde gegevens vaak weer gedeanonimiseerd worden.

Hoewel burgers zich zorgen zeggen te maken over hun privacy, blijkt hier in hun gedrag weinig van, aldus Ottes, gezien het gemak waarmee ze allerlei persoonlijke gegevens openbaar maken via sociale media. Veel ‘gratis’ diensten op het internet betaalt de gebruiker met zijn privacy. Privacy lijkt dan ook te veranderen van een recht in iets waarvoor men moet betalen. Ottes werpt de vraag op of dit ook voor zorggegevens gaat gelden.  "Voorstanders van het gebruik van Big Data wekken vaak de indruk dat het een panacee voor alles is", concludeert Ottes. "Big Data biedt grote kansen, maar net zoals bij een geneesmiddel, heeft het ook ongewenste bijwerkingen."

Onder de titel 'Duiken in het data meer' staat in Skipr magazine 05, 2016 een groot achtergrondverhaal over het groeiend belang van big data voor de medische praktijk 

Alles bij de bron; Skipr


Volgens NewScientist heeft DeepMind, een dochterbedrijf van Google, een deal gesloten met de NHS over het uitwisselen van gegevens. De documenten waar dit uit blijkt zijn door de site online gezet. Volgens de overeenkomst krijgen DeepMind en Britse medewerkers van Google toegang tot een beveiligde datastream via waar de patiëntengegevens van drie ziekenhuizen in Londen worden verstuurd.

Door de overeenkomst wordt er toegang gegeven tot de patiëntendata van de afgelopen vijf jaar. Daardoor zou het gaan om ongeveer 1,6 miljoen patiënten, waarvan gedetailleerde medische informatie beschikbaar is, waaronder diagnoses, uitgevoerde medische tests, voorgeschreven medicatie en de locatie van de patiënten. 

Verder blijkt uit de documenten dat de Google-dochter plannen heeft om de dienstverlening aan medische instellingen uit te breiden. Zo zou er gewerkt worden aan Patient Rescue, een systeem dat op basis van klinische gegevens de dokter kan helpen met het maken van beslissingen. Op basis van grootschalige datasets wil DeepMind voorspellingsmodellen maken die inzicht geven in het verloop van de ziekte of het effect van een therapie.

Alles bij de bron; Tweakers


De Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid concludeert dat de huidige regels burgers onvoldoende beschermen omdat deze zich alleen richten op het verzamelen en delen van gegevens. Er zijn nieuwe regels nodig, concludeert het adviesorgaan.

De WRR breekt big data-processen op in drie fasen: verzameling, analyse en gebruik van gegevens. Omdat de juridische regels zich op dit moment alleen richten op het verzamelen en delen van gegevens, vallen analyse en gebruik van de gegevens vooralsnog buiten de regels, waardoor de nieuwe regels nodig zijn. Gebeurt dat niet, dan zal de samenleving veel killer worden, waarschuwt de WRR, een belangrijke adviseur van het kabinet.

Volgens de WRR biedt het gebruik van Big Data veel kansen voor de overheid, maar het heeft ook een duistere keerzijde, zegt Ernst Hirsch Ballin van de WRR. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat een persoon toevallig tien keer op dezelfde plaats is met een plausibele reden. Deze persoon loopt de kans om als verdacht bestempeld te worden. “En dan kan de verleiding ontstaan om uit de waarschijnlijkheid van een bepaalde samenhang verregaande conclusies te trekken”, vertelt Hirsch Ballin. Hij stelt dat maatregelen van Big Data in dat geval een bedreiging in plaats van een ruggensteun worden voor de samenleving. Daarnaast is constante dataverzameling van mensen niet bevorderlijk voor het gevoel van veiligheid van de burger. “Als mensen zich voortdurend geobserveerd voelen dan heeft dat een verkillend effect op de persoonlijke vrijheid”, zegt Hirsch Ballin.

De raad stelt daarom een aantal nieuwe kernbestanddelen voor bij het gebruik van big data, zoals het wettelijk vastleggen van de verantwoordelijkheid van een gegevensverwerkende partij en strikte handhaving van het verbod op geautomatiseerde besluitvorming en bestrijding van semi-geautomatiseerde besluitvorming in de gebruiksfase. Dat laatste betekent dat een systeem geen zelfstandige actie mag ondernemen aan de hand van eigen interpretatie van data. De voorkeur ligt voor de raad bij een combinatie van big-data-analyse en menselijke beoordeling. De raad noemt het Amerikaanse voorbeeld waarbij computers personen op een no-fly-lijst zetten zonder menselijk oordeel.

big data proces in fasen wrr

Ook moeten voor burgers en maatschappelijke organisaties, zoals burgerrechtenbewegingen, betere mogelijkheden komen om wetgeving en beleid rond big data-toepassing juridisch te laten toetsen. De WRR wil verder dat er nieuwe regels komen over de toelaatbare foutmarges bij het opstellen van profielen in de fase waarin gegevens worden geanalyseerd, onder andere door het verstevigen van toezicht op de gebruikte algoritmes voor de analyses.

Een van de kernbestanddelen uit het nieuwe kader moet ook zorgen voor meer duidelijkheid over wat instanties doen met de verwerking van gegevens die bedoeld zijn voor de veiligheid. Een van de zorgen is bijvoorbeeld dat data die verzameld zijn voor een bepaald doel, ook voor iets anders gebruikt worden. Dat alles vraagt ook om een extra investering in de kennis van de verweking van big data-analyses bij toezichthouders zoals de Autoriteit persoonsgegevens en de Commissie van toezicht van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De WRR maakte het rapport op verzoek van het kabinet en is te downloaden via de website van het adviesorgaan.

Alles bij de bronnen; Tweakers & BNR


Nu verzekeraars persoonlijke data inzetten om speciale producten zoals rijgedragverzekeringen aan te bieden, neemt het wantrouwen van klanten toe. Directeur Richard Weurding van het Verbond van Verzekeraars probeert de privacyzorgen weg te nemen. Daarbij gebruikt hij hetzelfde argument als geheime diensten. Weurding gaf zijn toelichting op een rapport van het Verbond van Verzekeraars, getiteld ‘Grip op data’ (pdf)...

...Het valt te prijzen dat het Verbond zijn kop niet in het zand steekt en discussie over het gebruik van big data aan wil gaan. Want dat de plannen van verzekeraars met argusogen worden bekeken, is niet onterecht. In een onderzoek van Capgemini uit 2015 geeft slechts 12 procent van verzekeraars aan dat het verbeteren van klanttevredenheid een topprioriteit is bij het gebruiken van big data. Een derde geeft de voorkeur aan het verbeteren van de eigen winstgevendheid met big data, onder meer door het opsporen van frauduleuze claims. Geen wonder dat de consument sceptisch is over de voorstellen van een branche waar de klanttevredenheid toch al erg laag ligt.

Dat het Verbond van Verzekeraars de zorgen over privacy weg wil nemen, valt vanuit de ogen van de beroepsgroep dan ook te begrijpen. Maar directeur Weurding gebruikt daarbij een argument dat sterk doet denken aan een andere club die maar wat graag het vertrouwen van burgers wil winnen: geheime diensten.

“We moeten niet vergeten dat bedrijven als Facebook en Google duizend keer meer weten van hun klanten”, aldus Weurding  “We moeten het niet buiten proporties trekken. Maar we moeten ons bewust zijn van de zorgen en daar zorgvuldig mee omgaan.”

Dat lijkt als twee druppels water op de uitlatingen van bijvoorbeeld Michael Hayden, oud-directeur van de inlichtingendiensten NSA en CIA. Tijdens een debat op de universiteit van Stanford in 2014 verdedigde hij de afluisterpraktijken van de geheime diensten. Over de overheid hoef je je geen zorgen te maken, betoogde hij. Google weet veel meer van Amerikanen dan de regering, en gebruikt dat bovendien voor commerciële doeleinden.

Of dat nu waar is of niet, het Google-argument leidt af van de werkelijke discussie: dat de klantanalyses die verzekeraars maken transparant en controleerbaar moeten zijn. Wat dat betreft plaatsen privacyorganisaties flinke kanttekeningen bij het vrijdag gepubliceerde ‘groenboek’.

Alles bij de bron; Z24


Begin dit jaar werd BoF uitgenodigd door het Verbond van Verzekeraars om input te leveren voor een visiestuk over big data. Dat stuk is er helaas niet gekomen, maar vandaag is dan wel een zogenaamde green paper verschenen. Het Financieele Dagblad: “In een vrijdag verschenen ‘groenboek’ vraagt de sector zonder aanvullende regels aan de slag te mogen gaan met de nieuwe mogelijkheden. In ruil daarvoor krijgen klanten van de verzekeraars de toezegging dat ‘de privacy wordt gerespecteerd en zij er alles aan doen zoveel mogelijk klanten te verzekeren’.”. Wij zien grote risico’s bij de inzet van big data-analyses door verzekeraars en zijn van mening dat er meer nodig is dan toezeggingen.

Bedrijven en overheden hebben steeds meer data over ons, zoveel dat we onderhand wel kunnen stellen dat er partijen zijn die meer over ons weten dan wij over onszelf. En zeker meer dan wij over hen weten. Een enorme informatieongelijkheid. Dé belofte van big data is dat ons gedrag steeds makkelijker te voorspellen en beïnvloeden is. Dit zien we terug in praktijken uiteenlopend van gepersonaliseerde advertenties tot predictive policing

De grote vraag is met welk doel verzekeraars big data-analyses gaan inzetten. Is het wenselijk dat commerciële partijen als verzekeraars sturend worden in hoe we ons leven inrichten, door bijvoorbeeld onze premie te verhogen of verlagen op basis van hoeveel lichaamsbeweging we krijgen? Als de verzekeraar in die rol kruipt, betekent het dat hij gaat bepalen wat wenselijk en onwenselijk gedrag is. Wij vragen ons af of het wel de taak van de verzekeraar is om van ons veiliger-rijdende, gezonder-etende, betere burgers te maken. En zelfs als het antwoord daarop bevestigend is, wordt er dan wel rekening gehouden met het feit dat niet iedereen dezelfde kansen heeft om haar leven naar eigen inzicht vorm te geven? 

Dan sta je je data toch niet af? Wij vragen ons af of hier daadwerkelijk sprake is van vrije keuze. Leo de Boer, directeur Verbond van Verzekeraars geeft zelf aan wat er gebeurt als je besluit je data niet te willen delen. “[Mensen] die geen kastje [in hun auto] willen, zijn waarschijnlijk ook slechte rijders. Die betalen dan ook meer premie.” Als kanssolidariteit – waarbij je premie afhankelijk is van je risico – te ver wordt doorgevoerd is er een grote kans dat, met behulp van big data-analyses, discriminerende praktijken er via de achterdeur worden ingefietst

Tot slot maken we ons zorgen over de transparantie en controleerbaarheid van de inzet van big data-analyse. Wat gebeurt er wanneer ingrijpende keuzes over ons leven gemaakt worden op basis van algoritmes die we niet begrijpen en die we daarom ook niet ter verantwoording kunnen roepen? Nu al zijn er legio voorbeelden van situaties waarin algoritmes verkeerde inschattingen maken en onschuldige mensen daar de prijs voor betalen. False positives zullen steeds vaker voorkomen, we zullen steeds vaker de dupe worden van data.

Alles bij de bron; BitsofFreedom


Verzekeraars beschikken door nieuwe technologieën over steeds meer informatie ('big data') over het gedrag van hun klanten. Die informatie mag er echter niet toe leiden dat groepen klanten worden uitgesloten van verzekeringen. Dat stelt brancheorganisatie Verbond van Verzekeraars.

Het Verbond probeert in een vrijdag gepubliceerd rapport zorgen over dit onderwerp weg te nemen. Een van die zorgen is de vrees voor uitsluiting van een verzekering door big data. Mocht dat echter gebeuren, dan steken de verzekeraars de koppen bij elkaar om met een oplossing te komen, aldus een woordvoerder van de brancheorganisatie. Het Verbond gaat daartoe jaarlijks monitoren of inderdaad bepaalde groepen worden uitgesloten. Ook wordt bekeken of er door het gebruik van big data grote verschillen optreden in premies voor bepaalde groepen.

Alles bij de bron; NU


De ministers van Binnenlandse zaken hebben een EU plan besproken dat voorstelt een ​​enkel toegangspunt te creëren voor de autoriteiten om de persoonlijke gegevens van de mensen, met inbegrip van vingerafdrukken en gelaatsscan in te zien, door een tiental grens en rechtshandhaving databases op elkaar aan te sluiten. De aankondiging volgt op de goedkeuring van de controversiële wet op de vlucht gegevens gegevens van iedereen die Europa in en uit vliegt.

"Onze gegevens systemen moeten aanvullend, doorzoekbaar, interoperabele en onderling verbonden zijn met één enkele klik" zei EU-commissaris voor Binnenlandse Zaken Dimitris Avramopoulos. De Nederlandse minister Ard van der Steur zei dat het voorstel waarschijnlijk juridische en praktische problemen zal opleveren. 

De aankondiging komt op het moment dat de woede over het aangenomen EU-PNR besluit nog volop voortduurt. Het EU-PNR besluit geeft de politie de toegang tot informatie, zoals namen, adressen, telefoonnummers, creditcardgegevens, rondreizen, en ticket en bagage-informatie. Burgerrechten activisten stellen dat dit de fundamentele rechten schendt terwijl andere critici stellen dat het meeste van deze informatie al lang en breed beschikbaar is voor politie & justitie in de vorm van de zogenaamde advanced passenger information (API) database.

Een EU woordvoerder benadrukte dat deze nieuw voorgestelde koppeling niet zal betekenen dat de agent op straat toegang zal hebben tot het PNR systeem. Het plan is om de reeds bestaande centrale databases als het Schengen Informatie Systeem (SIS), de vluchtelingen vingerafdruk databank Eurodac het Visa informatiesysteem en de EU-PNR en andere databases samen te koppelen. Ook zijn er plannen voor een nieuw hoofdsysteem genaamd Entry-Exit Systeem (EES) dat van iedereen die Europa in komt vingerafdrukken en gezichtscans op zal slaan. Vooralsnog van iedere niet EU-ingezetene maar als de Franse regering haar zin krijgt ook van EU-burgers. Politie & Justitie ambtenaren krijgen toegang tot dat systeem.

Alles bij de bron; EuNu [engelstalig]


Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha