De huidige aanpak van de coronacrisis in China en elders brengt de digitale mensenrechten in gevaar, betoogt Maaike Okano-Heijmans.

Waarom is dit een digitale pandemie? Zoals Makoto Yokozawa van ­Kyoto Universiteit al stelde, heeft het coronavirus deze enorme omvang kunnen krijgen door beperkingen aan de digitale verspreiding van informatie die de Chinese overheid oplegde. Artsen als Ai Fen en Li Wenliang werden vermaand door de leiding van hun ziekenhuis of de politie toen zij via sociale media collega’s probeerden te waarschuwen voor het nieuwe coronavirus.  ....door de blokkade van digitale kanalen verstreken cruciale weken. In die tijd verspreidde het virus zich vanuit Wuhan als een olievlek over de wereld, en kon datagedreven onderzoek slechts in zeer beperkte kring plaatsvinden. 

Covid-19 is dus een digitale pandemie in zijn oorsprong. Maar ook in zijn effecten: over de hele wereld grijpen overheden naar digitale instrumenten om het virus te bestrijden. Fantastisch dat kunstmatige intelligentie en bigdata-analyse behulpzaam zijn, maar laten we oppassen voor mogelijk vergaande gevolgen voor de privacy van burgers. Want toepassing van digitale instrumenten, zoals massasurveillance, kan zomaar genormaliseerd worden....

...Covid-19 stelt digitale mensenrechten ter discussie en vraagt om transparante processen en multilaterale antwoorden, in de Verenigde Naties, de Wereldhandelsorganisatie en misschien zelfs een ‘D20’ oftewel Data20. Want in een wereld van supersnelle mondiale verbindingen draagt elke overheid een grote verantwoordelijkheid voor de rest van de wereld.

Alles bij de bron; Volkskrant


 

Nederlandse ziekenhuizen creëren een database met gegevens van coronapatiënten om zo nieuwe patiënten sneller en effectiever te kunnen behandelen. Omdat er sprake is van een crisissituatie wordt er geen toestemming gevraagd aan de patiënten of hun naasten om de gegevens te gebruiken

"Veel data van de intensivecarebehandeling worden automatisch verzameld via het elektronisch patiëntendossier", vertelt intensivist Paul Elbers van het Amsterdam UMC aan NU.nl. "Het gaat om zo'n 30.000 datapunten per persoon per dag die routinematig worden verzameld. Denk daarbij aan hartslag, de hoeveelheid toegediende zuurstof, klachten van een patiënt en de behandeling."

Al deze datapunten worden geanonimiseerd en verzameld in een grote database. Hierop wordt machine learning losgelaten om erachter te komen welke behandeling bij welke patiënt het beste werkt en om te voorspellen hoe het ziekteverloop is bij een geïnfecteerde patiënt. Het doel is om beter in te schatten welke behandelingen en welke zorgcapaciteit nodig zijn.

"Tot nu toe hebben rond de vijftig ziekenhuizen definitief toegezegd om mee te werken aan de database", aldus Elbers.

De informatie uit de patiëntendossiers kan worden gebruikt, vertelt een woordvoerder van de AP, maar er is in principe toestemming nodig van de patiënt. Volgens Paul Elbers zijn patiënten vaak te ziek zijn om toestemming te verlenen en willen we de behandelaars, patiënten en hun dierbaren niet nog meer te belasten. "Wel kunnen zij bezwaar maken bij het ziekenhuis, dan worden hun gegevens niet gebruikt."

Alles bij de bron; NU


 

In elke auto moet een knop op het dashboard komen waarmee de bestuurder alle verzamelde data kan wissen. Dat is het voorstel van de European Data Protection Board (EDPB), de Europese variant van de Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens.

Hedendaagse auto's verzamelen grofweg twee soorten data: voertuig- en berijdersdata. Vooral elektrische auto’s zijn vaak continu verbonden met internet. In de berijdersdata ziet de EDPB een privacyprobleem. Het gaat om data over rijgedrag en afgelegde routes. Daarin zijn onder meer verzekeraars en de navigatiebranche geïnteresseerd. De vrees bestaat dat verzekeraars hun premie baseren op gegevens over rijgedrag, zonder dat de bestuurder hier invloed op heeft.

Wat de Europese privacywaakhond betreft dienen bijna alle gegevens die auto’s opslaan als privacygevoelig te worden aangemerkt. Uit die redenering volgt dat een autobestuurder altijd moet weten welke data worden verzameld en waarvoor, en dat elke chauffeur die data op elk moment kan wissen. Om dat zo simpel mogelijk te maken, stelt de EDPB een ‘deleteknop op het dashboard’ voor.

Data mogen van de EDPB ook niet zonder toestemming worden gedeeld met derden. Ook mag het niet ten koste gaan van de prestaties van de auto als de berijder besluit geen data te delen of ze te wissen. Tesla heeft al gewaarschuwd voor problemen met zijn elektrische auto’s als de datafunctie staat uitgeschakeld.

Alles bij de bron; Volkskrant


 

In Frankrijk beheert één bedrijf de medische gegevens van tientallen miljoenen patiënten. Het is een groot commercieel succes, maar er zijn ook twijfels. ‘De data waarover dat bedrijf beschikt zijn goud waard.’

Stanislas Niox-Château (Parijs, 1987) was tien jaar geleden nog een gewone Franse student. De status van superster verkreeg hij met een mede door hem in 2013 bedachte website Doctolib, een site die patiënten en artsen samenbrengt. 

Het idee is simpel. Stel je woont in het Noord-Franse Arras en je hebt een longarts nodig. Dan tik je op Doctolib in waar je woont en wat je zoekt. Vervolgens komt een hele lijst in beeld met longartsen bij jou in de omgeving, inclusief de datum dat je er terechtkunt. Online kies je de arts die het snelst beschikbaar is. Je tikt wat medische informatie in, maakt de afspraak en klaar is Kees. Als patiënt betaal je niks voor die bemiddeling.

Op dit moment zijn 2500 ziekenhuizen en zorginstellingen en rond de 115.000 vakmensen, van verplegers tot gynaecologen, aangesloten bij Doctolib. Die vakmensen betalen 109 euro per maand. In ruil daarvoor hebben ze geen omkijken meer naar hun agenda. Doctolib verdient geld met virtuele bemiddeling. De patiënt vindt snel passende zorg en de arts is verlost van administratieve rompslomp.

Doctolib is een doorslaand succes. De site werd in januari liefst 50 miljoen keer aangeklikt. ‘Eén op de twee Fransen gebruikt de website,’ schreef de krant Le Parisien jubelend. ‘Zo’n 32 miljoen mensen hebben er een account.’

De doorbraak voor Doctolib kwam in 2016. Rond die tijd nam Niox-­Château een concurrerende dienstverlener over, waarmee zijn bedrijf een dominante positie op de markt bereikte. Met die dominantie zijn ook twijfels over de macht van het bedrijf gekomen. Doctolib is namelijk een commercieel bedrijf dat geld wil verdienen terwijl ‘zorg’ voor de meeste Fransen een publieke taak is waarvan álle Fransen moeten kunnen profiteren. 

Daarnaast zijn er mensen die vrezen dat Niox-Château in de privégegevens van patiënten zit te snuffelen. “Tientallen miljoenen Fransen geven via de ­site gevoelige, persoonlijke informatie door en zelfs recepten worden via de site verstuurd,” ­aldus de Franse publieke omroep, die onderzoek deed naar de privacy-­garanties van Doctolib. Ook het Franse College van Huisartsen is bezorgd: “De data waarover dit bedrijf beschikt, zijn goud waard. Het bedrijf wil heus niet alleen een doorgeefluik zijn, maar wil de grootste speler worden als het gaat om e-zorg.”

Alles bij de bron; Parool


Leaserijders maken zich zorgen over welke data er allemaal door hun leaseauto wordt verzameld, blijkt uit een enquête van LeasePlan Corporation. Ook zorgen over het feit dat persoonsgegevens in auto’s achterblijven nadat deze is ingeleverd. “Leaserijders hebben een opt-out-oplossing nodig”.

Toch zegt de grote meerderheid bereid te zijn om gegevens te delen als dat voordelen oplevert. Bijvoorbeeld als daardoor file- en reistijd worden verminderd brandstof- en onderhoudskosten worden verlaagd, voertuigemissies afnemen of de prestaties van de auto worden verbeterd. Anonimiteit is dan wel een voorwaarde voor de helft van de ondervraagden.

Volgens de CEO van LeasePlan zou er eigenlijk een ‘neutrale server’ moeten komen voor alle autogegevens. Dat voorkomt dat er een ‘gegevensmonopolie’ ontstaat door automerken.

Alles bij de bron; AutomobielManagement


 

Verschillende populaire adblock- en vpn-apps hebben in het geheim gegevens van miljoenen mensen verzameld, zo claimt BuzzFeed News op basis van eigen onderzoek. Het gaat om Free and Unlimited VPN, Luna VPN, Mobile Data, en Adblock Focus die in de Google Play Store zijn en waren te vinden. Van Adblock Focus was ook een iOS-versie in de Apple App Store beschikbaar. 

De apps blijken van het analyticsbedrijf Sensor Tower te zijn. Gebruikers wordt echter niet verteld dat hun data naar dit bedrijf gaat. Het inlichtingenplatform van Sensor Tower wordt door ontwikkelaars, durfinvesteerders, uitgevers en andere partijen gebruikt om de populariteit, gebruikstrends en omzet van apps te volgen.

Wegens het overtreden van de regels waren eerder meerdere Sensor Tower-apps al uit de App Store verwijderd. Luna VPN is echter nog steeds te downloaden. 

Alles bij de bron; Security


 

Het meisje van de Albert Heijn probeerde het als een neutraal advies te brengen: “U kunt ook doorlopen naar onze zelfscankassa.” Maar ik meende er ook een vermoeide vermaning in te horen. Hadden ze daar speciaal hypermoderne zelfbedieningsterminals geïnstalleerd, bleven wij klanten koppig in de rij staan voor die ene bemande kassa.

Ik glimlachte beleefd, maar ze bleef me aankijken, dus voelde ik me verplicht om mijn verzet tegen de vooruitgang te verdedigen. Maar het is vaak heel makkelijk om uit te leggen hoe technologie alles simpeler maakt, en een stuk ingewikkelder om uit te leggen waarom je er liever niet aan meedoet.

Want technologie is nooit alleen maar handig. Het is vaak ook een manier om economische en sociale veranderingen een aura van onvermijdelijkheid te verlenen, door ze in een schijnbaar neutraal ontwerp te verpakken. Bij die zelfscankassa is er natuurlijk allereerst het economische effect: ik betaal nog steeds hetzelfde, maar de werkgelegenheid in mijn wijk daalt, doordat ik de scanarbeid vrijwillig overneem. Op het hoofd­kantoor komt meer geld binnen, en ik word gecompenseerd met een iets kortere wachttijd; zonder caissières passen er immers meer kassa’s in de winkel.

Natuurlijk werd de kassa net die dag bemand door een chagrijn die me geen blik waardig keurde, wat me op weg naar huis weer deed twijfelen of ik er niet te dramatisch over deed, die zelfscanner. Ik tank toch ook bij een zelfbedieningspomp?

Tot ik afgelopen week een item zag over de volgende stap in deze revolutie: Amazon heeft in de VS een geheel kassaloze supermarkt geopend. Je checkt in met een app, daarna volgen honderden zelflerende intelligente camera’s welke artikelen je in je tas doet, en welke je weer teruglegt, en het geld wordt automatisch van je rekening afgeschreven. Een dystopie waarin consumentengemak en surveillancekapitalisme samenvloeien, waarin mensen gereduceerd worden tot uitleesbare bronnen van winst, en waarin ons geld zonder haperen of onhandig gedoe aan de kassa direct naar de baas van Amazon stroomt: Jeff Bezos, nu al de rijkste man ter wereld.

Doe mij dan maar die chagrijnige caissière.

Alles bij de bron; Trouw


 

Sensoren worden steeds meer ingezet op de werkvloer. TNO heeft na onderzoek infobladen ontwikkeld die beschrijven hoe sensoren kunnen worden gebruikt op de werkplek, ze beschrijven ook de mogelijke vraagstukken op het gebied van ethiek en privacy die dat oproept.

Sensoren bieden veel mogelijkheden om blootstelling op de werkvloer in kaart te brengen en ze verzamelen ook veel data, die vaak betrekking hebben op personen en dat ligt gevoeliger juist doordat sensordata informatiever zijn. Sensordata geven nl ook informatie over het gedrag van personen. Deze informatie zou bijvoorbeeld tijdens een functioneringsgesprek ook tegen een persoon kunnen worden gebruikt (negatief).

TNO heeft infobladen ontwikkeld per toepassing van sensoren die een aantal ethische kwesties beschrijven die zich voor kunnen doen. Met behulp van deze infobladen kunnen werkgevers en werknemers zich gezamenlijk voorbereiden op de inzet van sensoren op de werkplek.

Alles bij de bron; TNO


 

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha