Op 16 maart verordonneerde president Emmanuel Macron de Fransen hun contacten en verplaatsingen tot het ‘strikt noodzakelijke’ te beperken. Een dag later, op dinsdag 17 maart om klokslag 12 uur, was de confinement van de Fransen een feit. Wie de lockdown binnen een maand tijd meer dan drie keer schendt, begaat een misdrijf waarop een gevangenisstraf staat.

Op 23 maart riep de Franse regering met instemming van het parlement de medische noodtoestand uit. Daarmee werd de opsluiting van de Fransen ook juridisch bezegeld. Zonder tussenkomst van het parlement, dat zichzelf met het oog op een efficiënte crisisbestrijding tijdelijk buitenspel heeft gezet, kan de regering de vrijheid van burgers per decreet radicaal inperken.

Het ‘uitzonderingsrecht’ dat in het kader van de medische noodtoestand is ingevoerd, geeft extra bevoegdheden aan de politie. Normaliter mogen politieagenten alleen iemand controleren als er een gegrond vermoeden bestaat dat diegene de wet overtreedt. Dat is komen te vervallen: agenten mogen nu controleren wie ze maar willen. Iedereen is een potentiële overtreder...

...Het gaat me niet om de autoritaire en gebiedende toon – in Frankrijk is de politie nu eenmaal niet je beste vriend. Zorgelijker is dat politieagenten zo vaak hun boekje te buiten gaan. In het beste geval is het onwetendheid en kennen de agenten de noodwetten die ze moeten handhaven niet. In het ergste geval is het onversneden machtsmisbruik. Gevoelsmatig is Frankrijk veranderd in een politiestaat.

Ten diepste zijn de Fransen een gezagsgetrouw volk. Meer dan bijvoorbeeld Nederlanders en Britten snakken de Fransen naar zekerheid en regulering. Ze zijn ook banger voor het coronavirus. De Franse regering heeft nadrukkelijk op die angst ingespeeld. ‘We zijn in oorlog’, zei Macron tot vijf keer toe. Een oorlog met een onzichtbare vijand weliswaar, maar een vijand niettemin. En in oorlogstijd is alles geoorloofd. Zelfs, zo blijkt, een vrijheidsbeperking die drastischer is dan toen de oorlog echt was en de vijand zichtbaar...

De Franse regering, zo schreef Le Monde in een hoofdredactioneel commentaar, deed het voorkomen alsof er een absolute keuze moest worden gemaakt tussen vrijheid en gezondheid. Wie tegen de ultrastrenge lockdown was, was in de beeldvorming in feite tegen de volksgezondheid. Dat is een valse tegenstelling: in andere Europese landen als Nederland en Zwitserland is de strijd tegen het virus met veel minder beperkende maatregelen minstens zo succesvol gebleken.

Komende week stemt het parlement hoogstwaarschijnlijk voor een verlenging van de medische noodtoestand tot 24 juli. Ondertussen heeft de Constitutionele Raad, die toetst of wetten in overeenstemming zijn met de grondwet, nog altijd geen uitspraak gedaan over de grondwettelijkheid van de verstrekkende maatregelen die in het kader van die noodtoestand zijn ingevoerd.

Bovendien valt te vrezen dat sommige beperkingen die nu gelden als ‘uitzonderingsrecht’ binnenkort geen uitzondering meer zijn, maar de nieuwe regel. De recente geschiedenis voorspelt weinig goeds. De noodtoestand die in 2015 werd afgekondigd in reactie op de terreuraanslagen in Parijs, werd maar liefst zes keer verlengd. Toen die noodtoestand in 2017 eenmaal werd afgeschaft, waren extra politiebevoegdheden als huiszoekingen bij mensen die nergens van worden verdacht inmiddels via andere wetten in het wetboek verankerd.

Alles bij de bron; Volkskrant [long-read]


 

Mobiel betalen, daar raken we telkens meer aan gewend. Dankzij nieuwe regelgeving liggen er kansen voor nieuwe toetreders met innovatieve betaalmethodes, maar het brengt ook risico’s met zich mee...

...Er is veel kritiek op de nieuwe regels, onder meer vanuit het oogpunt van privacy. Wat het Chinese voorbeeld leert is dat de bedrijven, zoals WeChat-eigenaar Tencent, over enorm veel data zullen beschikken. Het maakt Tencent in China al tot een zeer interessante partner voor bijvoorbeeld verzekeraars, kredietverschaffers, incassobureaus en adverteerders...

...De Europese richtlijn maakt de stap naar Europa voor internetreuzen zoals Tencent, maar ook voor wereldwijde spelers als Amazon, Facebook en Google een stuk gemakkelijker om hier – met jouw toestemming – aan je rekeninginformatie te gaan verdienen. Het lijkt een kwestie van tijd voordat dergelijke bedrijven met eigen bankdiensten en betaalapps komen. Als ze weten waar gebruikers hun geld aan uitgeven en of ze kredietwaardig zijn, kunnen ze gepersonaliseerde advertenties laten zien of aanbiedingen voor verzekeringen.

Het helpt de bedrijven daarnaast ook om (achter de schermen) een eigen sociaal kredietsysteem op te bouwen op basis van uiteenlopende data, waaronder socialmedia-profielen. Het mag duidelijk zijn dat je je bankzaken niet te makkelijk prijs moet geven...

Conclusie

Het betalingsverkeer verandert snel en ingrijpend, sneller zelfs dan de meeste banken, retailers en webshops kunnen bijhouden. De nieuwe regels brengen ook onzekerheden met zich mee. Enige terughoudendheid lijkt dus op zijn plek, bijvoorbeeld voordat je allerlei internetreuzen met je rekeninginformatie aan de haal laat gaan. Maar de toekomst brengt ook veel boeiende innovaties met zich mee, dat is zeker.

Alles bij de bron; PCMWeb


 

Het kabinet werkt aan een spoedwet om de maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus een steviger juridische basis te geven. Binnen enkele weken moet deze wet de noodverordeningen vervangen waarin de maatregelen nu zijn vastgelegd. Dat bevestigen bronnen in Den Haag.

De nieuwe wet moet een einde maken aan de, volgens juristen, ‘onhoudbare’, ‘ondemocratische’ en ‘ongrondwettelijke’ noodverordeningen. De daarin vastgelegde maatregelen  raken de grondwettelijk vastgelegde vrijheid van vereniging, godsdienst en onderwijs. En dat de politie te volle huizen binnengaat, schendt het recht op de persoonlijke levenssfeer.

Ingaan tegen de Grondwet is alleen toegestaan als het wettelijk is vastgelegd – dat is bij de noodverordeningen niet het geval. De nieuwe wet moet dat beter regelen, waardoor burgerrechten (tijdelijk) ingeperkt kunnen worden. Dat kan betekenen dat burgers makkelijker gestraft kunnen worden als ze maatregelen niet opvolgen. Nu de crisisbestrijding langer duurt, zijn veel bestuurders bezorgd dat strengere handhaving nodig zal zijn.

De wet moet óók de democratische legitimiteit van de maatregelen versterken. Over de verordeningen is niet gedebatteerd en gestemd door volksvertegenwoordigers daardoor vindt geen democratische controle plaats. Dat kan met de spoedwet, die naar verwachting tot 30 september geldt, wel. Zo moet de Tweede Kamer instemmen met de wet en met eventuele verlenging.

„Na drie à vier weken is het tijd om de noodverordeningen terug te schroeven.” zegt Jan Brouwer, hoogleraar en directeur van het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid aan de Rijksuniversiteit Groningen. De ‘Superburgemeesters’ die de veiligheidsregio’s voorzitten, eigenen zich steeds meer vrijheden toe en overtreden daarbij vaak de Grondwet, aldus Brouwer. 

Juridisch was er ook een alternatief voor de noodverordeningen, zegt hoogleraar Brouwer: de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden in combinatie met de Wet buitengewone bevoegdheden burgerlijk gezag. „Daarmee roep je de noodtoestand uit”, zegt hij. Met zo’n tijdelijke toestand kunnen volgens Brouwer makkelijker maatregelen afgedwongen worden. De toetsing daarvan gebeurt dan in het parlement.

Het ministerie van Justitie en Veiligheid besloot begin maart geen gebruik te maken van die wet. Brouwer: „Zo’n noodtoestand zorgt mogelijk voor paniek, Nederland wil het graag laagdrempelig houden.” 

Alles bij de bron; NRC


 

Regeringen reageren als vanzelf op een crisis met meer overheidscontrole. In het Corona-jaar 2020 versterken zich de autoritaire tendensen die de afgelopen jaren al zichtbaar waren, zoals zelfpromotie, mediamanagement en pogingen tot censuur door de regering, het beperken van inspraak en van rechten van de burger. De Corona-crisis is het perfecte excuus voor het doorvoeren van autoritaire maatregelen. Angstgevoelens maken de politiek immers plooibaar en de bevolking volgzaam. Een autoritaire overheid kan zomaar Het Nieuwe Normaal zijn.

In de corona-crisis bespeelt de regering de media, die zich gretig laten bespelen en meewerken aan de persoonlijke marketing van premier Mark Rutte en ‘Corona-minister’ Hugo de Jonge. De politici en de experts die samen het beleid maken bewieroken elkaar, een trend die eerder zichtbaar was rond thema’s als milieu en klimaat.

Het RIVM en het Outbreak Management Team zijn in de Corona-crisis bijna onfeilbaar verklaard. De experts werken in conclaaf, zonder dat duidelijk is wie waarover meebeslist. Een verzoek tot openbaarmaking van het beslisproces rond Corona werd door minister Hugo de Jonge afgewezen, volgens de redenering ‘de regering heeft nu geen tijd voor openbaarmaking, wie daarom vraagt zit de oplossing van de crisis in de weg’.

Een deel van de media heeft publiekelijk afstand gedaan van zijn onafhankelijkheid en zijn verantwoordelijkheid en opereert – als ware we in oorlog – als ‘embedded journalist’. Als vanzelf ontstaan zo staatswaarheden (‘Het RIVM heeft gezegd dat …..’) die men niet mag tegenspreken op straffe van excommunicatie. Vragen over de voorbereiding op epidemieën, het gebrek aan beschermingsmiddelen en de zorgelijke situatie in de ouderenzorg klinken wel, maar te vaak op fluistertoon. Deze volgzame basishouding van delen van de media bestond al jaren. En een slaafse houding, eenmaal  aangenomen, leg je niet zomaar af.

De laatste jaren staken al ondemocratische tendensen de kop op. Kabinetten regeren op basis van een gedetailleerd regeerakkoord, de fractiediscipline binnen de regeringspartijen in de Tweede Kamer is vrijwel totaal. Nederland was volgens politicoloog Hans Daudt een rechtstaat, maar geen democratie. De Nederlandse burger heeft wel rechten en een aantal vrijheden, maar vrijwel geen inspraak. 

In crisistijd zijn onze burgerrechten bovendien opzij te zetten. Om het corona-virus te bestrijden heeft de regering noodbepalingen geactiveerd uit de Wet op de Veiligheidsregio’s, de Wet Publieke Gezondheid en de Gemeentewet over bestrijding van epidemieën. Of het toepasselijk en proportioneel was kunnen we pas achteraf bepalen. Feit is wel, dat vrijheidsbeperkingen zoals afgekondigd op 23 maart 2020 in Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog  niet meer zijn voorgekomen.

Beslissingen die regeringen nu inderhaast nemen hebben grote gevolgen voor de komende decennia. ‘Het Nieuwe Normaal’ bestaat dan al snel uit voldongen feiten. Klokkenluider Edward Snowden waarschuwt in een interview op het YouTube-kanaal van VICE  op 10 april 2020 voor een ‘Architecture of Oppression’. Hij stelt dat regeringen het nooit kunnen laten om verruimde bevoegdheden te gebruiken op terreinen waarvoor ze niet waren bedoeld, of ze steeds te verlengen. Talloze veiligheids- en surveillancemaatregelen zijn na de aanslagen van 9/11 immers ook permanent geworden.

Regeringspartijen in Nederland maakten de afgelopen jaren grandioze plannen voor de verre toekomst: een schone planeet, een ideale samenleving. Het is regeren via slogans, zonder politiek aansprakelijk te hoeven zijn. Een regering die zich op windhandel baseert komt makkelijk in de verleiding autoritaire bevoegdheden in te zetten. Tegen ontevreden burgers, tegen de oppositie (van welke politieke kleur dan ook) en tegen maatschappelijke bewegingen die een bedreiging voor hun machtpositie vormen.

Gelukkig kan een systeemschok, als de pijn eenmaal doorstaan is, ook nog positieve gevolgen hebben. Daarom hebben we tijdens de Corona-crisis dubbel hard een wakker en actief parlement én een kritische publieke opinie nodig. Want als tegenspraak, onafhankelijkheid en kritisch denken ontbreken zal autoritair optreden van de regering razendsnel het Nieuwe Normaal zijn.

Alles bij de bron; TPO [Long-Read]


 

Een Amerikaanse federale rechtbank heeft de deal goedgekeurd die Facebook in juli vorig jaar sloot  met de Federal Trade Commission (FTC). De FTC wikkelt het onderzoek af dat volgde uit het Cambridge Analytica-schandaal in 2018. 

Facebook heeft een recordboete gekregen van USD 5 miljard en de oekaze om de gegevensbescherming te verbeteren. Nu deze overeenkomst is gesloten, zullen de leidinggevenden van het bedrijf, inclusief CEO Mark Zuckerberg, nu de naleving ervan elk kwartaal en jaarlijks aan de FTC certificeren. Het stelsel van afspraken legt veel vast en voor een periode van twintig jaar. 

Facebook richt ook een nieuw privacycomité op in de raad van bestuur dat uitsluitend bestaat uit onafhankelijke bestuurders en werkt samen met een onafhankelijke auditeur die regelmatig en rechtstreeks aan het privacycomité zal rapporteren over de naleving van het privacyprogramma. 

Alles bij de bron; TelecomPaper


 

Het Coronavirus zet de wereld op zijn kop. Winkeliers nemen maatregelen om het personeel te beschermen en verspreiding tegen te gaan. Steeds meer winkels willen contante betalingen niet alleen ontmoedigen, maar zelfs niet meer accepteren. Erg vervelend voor mensen die niet pinnen, onhandig voor ouderen, visueel gehandicapten en anderen die om welke reden dan ook contant betalen i.p.v. met PIN, telefoon of chip. 

De voorzorgsmaatregelen zijn te begrijpen, maar worden wel genomen in een context waarin al langer gepleit wordt voor de afschaffing van contant geld op basis van aannames die niet waar zijn zoals: iedereen heeft een smartphone, iedereen betaalt al met PIN, wie niet via internet bankiert is een digibeet, je kunt de techniek niet tegenhouden, de mensen willen het zelf, het is alleen maar makkelijk, enzovoorts. Intussen sluiten steeds meer bankfilialen hun deuren en worden voor mensen die nog overschrijvingsformulieren gebruiken steeds hogere kosten in rekening gebracht. De Consumentenbond ontvangt steeds meer signalen van mensen die vinden dat ze te veel worden gepusht om digitaal te bankieren en ook veel klachten dat je verplicht een mobieltje moet hebben om betalingen te doen.

Ook op macro economisch niveau is er een duidelijke trend waarneembaar waarin contant geld wordt teruggedrongen en de komst van een cashless society van bovenaf wordt gestuurd. In 2017 publiceerde het IMF het 26 pagina’s tellende document ‘The Macroeconomics of De-Cashing‘, waarin de mogelijke scenario’s worden verkend. Hierin beschrijft het IMF een stappenplan waarmee een cashless society kan worden gerealiseerd.

Bankbiljetten met een hoge waarde worden uit de roulatie gehaald, aan contante betalingen worden limieten gesteld, elektronisch betalen wordt zoveel mogelijk gestimuleerd en bij grensoverschrijding moet contant geld worden aangegeven. Het wordt daardoor makkelijker om geldstromen te volgen en vermogen in kaart te brengen. Wel moet volgens het IMF er rekening mee worden gehouden dat de vlucht in andere valuta toeneemt...

...niet alleen in Scandinavische landen, ook in andere landen is het contante geld op zijn retour. En wie zal over tien, twintig of dertig jaar nog papier geld wisselen? Denk aan de nieuwe aanbieders van E-geld zoals AliPay en WeChat in China, PayTM in India en M-Pesa in Kenia. Deze zijn voor de digitale economie ontworpen.

Ook de Europese Commissie is een belangrijke aanjager van de e-economie. Om grensoverschrijdende handel en digitaal betalingsverkeer te bevorderen wordt de introductie van de eID gepusht, een elektronische applicatie al of niet opgenomen in een verplichte identiteitskaart waarmee de burger zich niet alleen elektronisch kan identificeren, maar die ook gebruikt kan worden in het elektronisch betalingsverkeer. 

Door het Coronavirus is de wereld in een algehele uitzonderingstoestand gekomen. Maatregelen die nu worden genomen zouden een permanent karakter kunnen krijgen naarmate deze voortduurt. Een fenomeen dat we al kennen van antiterreurmaatregelen waarbij de privacy massaal werd ingeperkt. Nu dreigt de valse tegenstelling ‘veiligheid of privacy’ vervangen te worden door een andere valse tegenstelling: ‘gezondheid of privacy’. In werkelijkheid zijn veiligheid/gezondheid enerzijds en privacy en autonomie niet elkaars tegenpolen maar vullen elkaar heel goed aan, als de juiste afwegingen worden gemaakt; privacy by design.

Cash is in het economische systeem direct te gebruiken. Met de negatieve rente is er een extra reden om contant geld te bewaren zonder de tussenkomst van een (digitaal) banksysteem. Het is te hopen dat het wetenschappelijk inzicht omtrent het Coronavirus en de verspreiding ervan snel vorderingen maakt zodat de uitzonderingstoestand kan worden afgebouwd. Anders krijgen we er door onoplettendheid en het wegschuiven van de eigen verantwoordelijkheid naast het biometrisch paspoort, cameratoezicht, OV-chipkaart en de mobiele telefoon (let wel, ook laatstgenoemde is vooralsnog niet verplicht, dus een Corona app evenmin) een nieuw volginstrument bij – uw portemonnee. Blijf waakzaam.

Alles bij de bron; PlatformBurgerrechten


 

Het gebruik van een app om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan moet vrijwillig zijn, benadrukt de Europese Commissie in donderdag gepubliceerde richtlijnen (pdf). Daarnaast is het gebruik van locatiegegevens uit den boze, moet de app de identiteit van gebruikers verborgen houden en moeten apps uitgeschakeld worden zodra de coronacrisis voorbij is.

"Locatiegegevens zijn niet nodig voor traceerapps, omdat het doel van dit soort apps niet is om de bewegingen van mensen te volgen", aldus de Commissie. Locaties volgen is volgens Brussel "in strijd met het principe om zo min mogelijk data te verzamelen" en kan ook leiden "tot grote veiligheids- en privacykwesties". In plaats van locatiegegevens stuurt Brussel aan op het gebruik van bluetooth. 

De aanbevelingen uit Brussel moeten ervoor zorgen dat in de Europese Unie eenzelfde soort apps ingezet worden tijdens de coronacrisis. In verschillende Europese landen wordt aan apps gewerkt. 

Alles bij de bron; NU


 

Dat in Duitsland serieus wordt gediscussieerd over het ter beschikking stellen van telecomgegevens aan de overheid en over de inrichting van een noodparlement, was twee maanden geleden ondenkbaar. Duitsland hecht - mede door de ervaringen uit de nazitijd en de DDR - veel waarde aan privacy en democratische grondrechten. Bij de ontwikkeling van nieuwe corona-apps is de bescherming van persoonsgegevens daarom een strenge voorwaarde. Maar ook in Duitsland sneuvelen heilige huisjes.

...Het RKI maakt sinds het begin van de coronacrisis gebruik van geanonimiseerde mobiele telefonie-gegevens die Duitse providers beschikbaar stellen. Het RKI gebruikt die data om te zien of de mobiliteit van mensen afneemt. Minister van Gezondheid Jens Spahn (CDU) wil dat de Duitse overheid ook niet-geanonimiseerde data kan gebruiken. "Dit maatschappelijke debat moeten we mijns inziens nu voeren", zei hij op een persconferentie eind maart. Eerder werd een soortgelijk voorstel tegengehouden door minister van Justitie Christine Lambrecht (SPD).  ..

De coronacrisis zorgt niet alleen voor hoofdbrekens over privacy, maar ook over het functioneren van de Duitse democratie. De Bondsdagleden stemden er op 25 maart mee in dat het parlement voortaan besluiten mag nemen als meer dan een kwart van de 709 afgevaardigden - 178 - aanwezig is. Dat was de helft, 355. 

...Net als Nederland heeft Duitsland zeer vergaande maatregelen genomen die diep ingrijpen in het persoonlijke leven en de burgerrechten van mensen. Dat gebeurt op basis van het Infektionsschutzgesetz, een wet die speciale bevoegdheden geeft om infectieziekten en de verspreiding ervan tegen te gaan. Critici, onder wie juristen, zeggen dat de wet niet voldoende basis biedt voor het ingrijpen in grondrechten. 

Kanselier Merkel benadrukte maandag in haar persconferentie dat Duitsland alle vrijheidsbeperkende maatregelen weer terugdraait zodra het kan. 

Alles bij de bron; DuitslandInstituut


 

Subcategorieën

Abonneer je nu op onze wekelijkse nieuwsbrief!
captcha